P1-meters voor je smarthome: wat kan je ermee en welke moet je kiezen?
Met de toenemende populariteit van plug-and-play thuisbatterijen in België hoor je ook steeds meer over de bijbehorende P1-meters. Nieuw zijn deze metertjes echter niet. Ze spelen immers al jarenlang een rol in menig slim huis. Maar dan wel voor een iets ander doel: met de P1-meter kan je namelijk continu, in realtime, het energieverbruik in huis opvolgen.
Daarmee kan je dus perfect zien hoeveel sluimerverbruik er op een gegeven moment is. Ook zie je veel gedetailleerder wanneer je hoeveel stroom verbruikt hebt. Berekenen hoeveel stroom de daagjes thuiswerken precies kosten? Ook dat kan met een P1-meter, of toch globaal, aangezien die een totaalbeeld geeft van je energieverbruik thuis.
Wat leest een P1-meter precies uit?
Eigenlijk doet de P1-meter exact wat je netbeheerder normaliter minimaal eens per maand doet: het uitlezen van je slimme meter. Daar ontleent het apparaatje ook zijn naam aan. De P1-meter sluit je namelijk aan op de bijbehorende P1-poort van een slimme meter. In alle gevallen gaat het om een RJ12-interface, waarover data van de slimme meter naar de P1-lezer wordt verzonden.
Welke data je precies kan uitlezen? Dat kan in principe verschillen per netbeheerder, maar een zogeheten P1-telegram, de berichten van je meter, bevat doorgaans de volgende data:
- Actueel verbruik en teruglevering van en naar het net in W
- Actuele meterstanden van je slimme meter in kWh, opnieuw opgesplitst in afname en teruglevering
- Informatie over piek- en dalverbruik: heb je een meter met dag- en nachttarief, dan geeft de meter door hoeveel stroom er per deel verbruikt is in kWh
- Informatie over fasen: per fase kan je eveneens het verbruik uitlezen in A, maar daar heb je alleen iets aan als je stroomvoorziening is geüpgraded naar 3 fasen
Wat is de frequentie van die P1-telegrammen?
Om een nauwkeurig beeld te krijgen van je energieverbruik is het natuurlijk wel een vereiste dat de metingen regelmatig gebeuren. Afhankelijk van waar je woont, gebeurt dit net via een andere standaard. In België worden de P1-telegrammen namelijk verstuurd via een technische implementatie genaamd eMUCS, terwijl dit in Nederland DSMR heet.
Hoewel de techniek een iets andere naam heeft, lijkt ze sterk op elkaar. Ook wat betreft de regelmaat waarmee de berichten verstuurd worden. Bij oudere meters gaat het om één telegram elke tien seconden, terwijl de nieuwste meters per seconde een bericht via P1 uitsturen.
Hoewel vaker in principe beter is, heb je daar zelf geen invloed op. De frequentie is namelijk volledig afhankelijk van het type meter dat bij je thuis hangt en wanneer die werd geïnstalleerd. Upgraden is dus geen optie.
Kan je zomaar die informatie uitlezen?
Informatie via je P1-poort kan je altijd gratis uitlezen. Dat staat los van de metingen die je netbeheerder uitvoert en heeft geen impact op je energiefactuur of tarieven voor netbeheer. Bij Fluvius, de Belgische netbeheerder, moet je wel eerst je P1-poort laten openzetten. Dat is zo simpel als inloggen bij Fluvius op een specifieke pagina en de poort activeren.
Je moet vervolgens even wachten en kan daarna meteen data beginnen uitlezen. Dat proces is overigens gratis en volledig geautomatiseerd.
Afhankelijk van je slimme meter moet je er mogelijk nog een usb-kabel bijpakken. Niet alle slimme meters, met name die in Vlaanderen, kunnen je P1-lezer van stroom voorzien. In die gevallen heb je een aparte stroomvoorziening nodig.
Waarom zou je zo’n meter gebruiken?
Er zijn verschillende situaties waarin die metingen van pas kunnen komen. De eerste hebben we eigenlijk al genoemd: het nauwlettend in de gaten houden van je energieverbruik. Dat kan in principe ook via de gegevens van je netbeheerder, maar via je P1-poort krijg je gegevens die nog nauwkeuriger zijn.
Maar er zijn ook manieren om de gegevens van de meter te verwerken in je smarthome. Neem de koppeling met een slimme EV-lader: via de meter weet die wanneer je stroom opwekt via je zonnepanelen en kan die automatisch het laden starten. Ook kan je andere automatisaties op basis van het stroomverbruik instellen, bijvoorbeeld via Home Assistant of Homey. Zo zou een hoger dan verwacht energieverbruik een melding kunnen activeren.
Ook kan je automatisch slimme stekkers in huis aansturen om het energieverbruik bij te stellen. Heb je ook gas, dan kan je bij een hoog gasverbruik de thermostaat iets laten terugschroeven.
Slimme thuisbatterijen maken eveneens gebruik van de genoemde P1-koppeling. HomeWizard is daar een goed voorbeeld van: de plug-and-play thuisbatterij laadt zich op wanneer ze van de slimme meter via de P1-meter een signaal ontvangt dat er een overschot aan stroom wordt opgewekt. Andersom benut ze de gebruiksdata om stroom terug te leveren aan je woning.
Voor welke P1-meter moet je kiezen?
Vrijwel iedere fabrikant van slimme batterijen, Anker, Marstek, HomeWizard en Zendure incluis, heeft een eigen P1-meter. De meters werken overigens ook zonder dat je bij hen een batterij aanschaft. Welke meter je moet kiezen, hangt af van je persoonlijke situatie.
Ben je van plan een slimme thuisbatterij te kopen? Dan doe je er goed aan de P1-meter op die aanschaf af te stemmen en er een te kiezen van hetzelfde merk. De meters van de verschillende merken verschijnen namelijk niet in elkaars apps: een meter van Anker kan dus geen data aanleveren voor de sturing van een HomeWizard-batterij en omgekeerd. Sommige merken laten dit dan wel weer toe, zoals de batterijen van Hoymiles. Die werken bijvoorbeeld samen met de P1-meters van Everhome en Shelly.
Wil je ze daarentegen alleen gebruiken voor de slimme aansturing van je huis of het uitgebreid monitoren van je energieverbruik, dan heb je vrij spel. Natuurlijk zitten er verschillen tussen de diverse P1-meters qua appondersteuning en slimme features. Hieronder hebben we de meters van Anker, HomeWizard, Homey, Marstek en Zendure voor je op een rij gezet, en vooral wat je van die P1-meters kan verwachten.
1. HomeWizard
Wat mogelijkheden betreft, is HomeWizard qua functies een van de koplopers. Via de eigen app kan je al behoorlijk wat gegevens over je energieverbruik inzien. Die gegevens zijn bovendien tot twaalf maanden beschikbaar. Al zit daar wel een catch: wat je precies met die data kan doen, hangt af van of je een HomeWizard-abonnement afsluit. Dat abonnement is onder andere nodig om notificaties over afwijkingen te ontvangen, op basis van zonopbrengst je apparaten aan te sturen of omvormers te koppelen voor uitgebreide informatie.
Je kan dus stellen dat bijna alle slimme features van de P1-meter vergrendeld zitten achter het Energy+-abonnement van HomeWizard, dat 0,99 euro per maand of 11,95 euro per jaar kost.
Geen zin om te betalen? Dan kan je de HomeWizard P1 Meter gelukkig ook via de HomeWizard-API aan Home Assistant, Homey Pro of Domoticz koppelen. Via die platformen kan je dan alsnog slimme acties instellen. Die API is ook volledig lokaal: als de servers van HomeWizard wegvallen, kan je de P1-meter blijven gebruiken.
2. Homey
Homey pakt het net anders aan. Het van oorsprong Nederlandse merk (nu in handen van LG) verkoopt zelf geen klassieke P1-dongle voor een thuisbatterij, zoals HomeWizard, maar biedt met de Homey Energy Dongle wel een oplossing die rechtstreeks in het Homey-ecosysteem past. Het grote verschil zit in de aanpak: bij Homey draait alles rond automatisering en integratie binnen het Homey-smarthomesysteem.
De Energy Dongle voedt namelijk de energiemodule binnen de Homey Pro of Homey Cloud. In de Homey-app krijg je realtime verbruik, teruglevering en historische data te zien, maar vooral: je kan die data meteen inzetten in flows, automatisaties dus. Denk aan het automatisch uitschakelen van grootverbruikers bij een piek, het slim laden van een thuisbatterij of het aansturen van laadpalen op basis van injectie.
In tegenstelling tot HomeWizard zit hier geen apart energieabonnement op. Wie een Homey Pro heeft, kan alles lokaal draaien. Dat betekent ook dat automatiseringen blijven werken als de cloud wegvalt. Gebruik je Homey Cloud, dan ben je uiteraard afhankelijk van de online infrastructuur van het platform.
Homey is dus vooral interessant voor wie energiebeheer niet als aparte app wil zien, maar als onderdeel van een breder smarthomesysteem. We zouden Homey dan ook vooral aanraden als je al een Homey-hub in huis hebt of er een wil aanschaffen.
3. Anker
Met de Anker SOLIX P1 Meter mikt Anker vooral op gebruikers van zijn eigen SOLIX-thuisbatterijen. De P1-meter leest realtime verbruik en injectie uit en stuurt die data naar de Anker-app, waar ze gebruikt wordt om laad- en ontlaadstrategieën te optimaliseren.
In tegenstelling tot HomeWizard en Homey positioneert Anker de P1-meter minder als een algemene energieanalysetool en meer als een schakel binnen het eigen batterij-ecosysteem. Je krijgt inzicht in je verbruik en kan automatische optimalisatie inschakelen, maar diepgaande data-analyse of uitgebreide automatiseringen buiten het Anker-platform zijn beperkter.
Een groot pluspunt is dat er geen apart abonnement vereist is om de slimme sturing te activeren. De intelligentie zit ingebakken in het SOLIX-systeem zelf. Wie echter een open smarthomeomgeving gebruikt zoals Home Assistant, zal moeten nagaan in hoeverre lokale integratie mogelijk is, want Anker zet vooral in op appgestuurde cloudfunctionaliteit.
De Anker-meter is dus vooral logisch als je al in het SOLIX-ecosysteem zit. Als standalone P1-oplossing is hij minder flexibel dan sommige concurrenten.
4. Marstek
Marstek biedt met de Marstek CT003 P1 Meter een vrij klassieke P1-oplossing aan. De focus ligt hier op compatibiliteit en eenvoud: realtime inzicht in verbruik en injectie, gekoppeld aan de eigen app.
Net als bij Anker is de P1-meter in de eerste plaats bedoeld als aanvulling op Marstek-thuisbatterijen. De meter zorgt ervoor dat de batterij weet wanneer ze moet laden of ontladen, op basis van het actuele netverbruik.
Qua functies zit Marstek tussen HomeWizard en Anker in. Je krijgt duidelijke grafieken en realtime data, maar geavanceerde automatiseringen of uitgebreide API-mogelijkheden zijn minder uitgesproken aanwezig dan bij meer open ecosystemen. Een bijkomend voordeel is dat er geen maandelijks abonnement nodig is voor de basisfunctionaliteit.
Voor gebruikers die vooral een plug-and-playkoppeling zoeken met een Marstek-batterij volstaat deze P1-meter. Wie maximale controle en integratiemogelijkheden wil, zal naar een ander platform moeten kijken.
5. Zendure
Ook Zendure heeft met de Zendure Smart Meter P1 een eigen P1-meter in het gamma. Net als bij de andere batterijmerken is de primaire functie duidelijk: het optimaliseren van de eigen SolarFlow- en Hyper-systemen op basis van realtime verbruiksdata.
De P1-meter stuurt zijn gegevens naar de Zendure-app, waar gebruikers inzicht krijgen in afname, injectie en batterijstatus. Die data wordt gebruikt om de batterij dynamisch te laten reageren op verbruikspieken of overproductie van zonnepanelen.
Zendure legt sterk de nadruk op automatische optimalisatie. De gebruiker hoeft weinig handmatig in te stellen, maar dat betekent ook dat het systeem minder gericht is op diepgaande analyse of uitgebreide integratie met externe smarthomeplatformen. Er is geen verplicht abonnement voor de basisfunctionaliteit.
Net als bij Anker en Marstek geldt: deze P1-meter komt het best tot zijn recht binnen het eigen ecosysteem. Als universele energiehub is hij minder breed inzetbaar dan oplossingen die API-toegang en lokale integraties aanbieden.
