De cloud, dat ben jij

“Dat doe je toch beter in de cloud.” Een uitspraak waar je tegenwoordig niet meer omheen kunt. Maar wat is die cloud nu precies? Een hype, of valt er echt wel wat te beleven in de wolken?

Wie vandaag googelt naar cloud, komt wellicht niet langer eerst bij de weerman terecht. Internetbedrijven die onlinediensten aanbieden maken met deze term het mooie weer, en de kans is groot dat ook jij al stevig actief bent in die cloud.

Gebruik je Gmail of Live Hotmail? Heb je al een document bewerkt met behulp van Google Docs of Office Web Apps? Het zit allemaal in de cloud. Veel heeft dus met internet te maken, en niet toevallig wordt dat sinds jaar en dag als een wolk afgebeeld. Laat dit dossier een luchtdoop zijn voor kantoorgangers en thuiswerkers, muziekfans en elke modale computergebruiker.

De cloud, dat ben jij
Laat ik er eerst even de definitie van cloudcomputing bij halen: "Via het internet een dienst aanspreken waarbij ook de gegevens zelf op een internetserver opgeslagen (kunnen) worden." Cloudcomputeraars gebruiken dus eigenlijk gewoon een eigen stukje wolk op het internet. Het volstaat een of andere dienst te draaien en opslagruimte te voorzien die van op afstand bereikbaar is.

Een gratis server is alvast VibeStreamer, die vooral op muziekliefhebbers mikt. De opzet is tamelijk eenvoudig: je installeert de server op een pc die je via internet kunt bereiken – gewoon een kwestie van de juiste poorten openzetten op je router: zie portforward. com – je verwijst naar je eigen mp3-collectie, en even later kun je die vanaf elke browser beluisteren.

Ook Pogoplug voorziet in een ‘persoonlijke cloud’, al dan niet in combinatie met een heus Pogoplug-apparaat. Het komt erop neer dat je na de installatie van de tool aangeeft welke mappen je via internet bereikbaar wil maken. Die krijg je dan te zien op je eigen webpagina, my.pogoplug.com, en van hieruit is het een koud kunstje om specifieke bestanden met anderen te delen.

Een vergelijkbare functionaliteit zit trouwens ook in steeds meer NAS’en (slimme netwerkschijven, zeg maar). Kijk maar naar de Synology DiskStation: slimme software zorgt dat de gegevens op je NAS op zowat alle mogelijke toestellen (ook via internet) bereikbaar zijn, ook door anderen als je dat zo hebt ingesteld.

Waarom zou je?
Het grootste voordeel is dat je de dienst, net als de data, van overal kunt benaderen. Of toch zolang je over een (fatsoenlijke) internetverbinding beschikt. Dat kan vanaf je pc of Mac zijn, maar net zo goed vanaf je laptop, je smartphone of zelfs je spelconsole.

Ook niet onaardig: je beschikt automatisch over de recentste versie van de cloudapplicatie, tenminste als die geen desktoppoot heeft (lees: een programma dat je eerst moet installeren).

Nadelen zijn er uiteraard ook. Vooral als er veel uploads mee gemoeid zijn kan een verblijf in de cloud je wel eens zuur opbreken. Privacy is een ander heikel punt, want je mag niet vergeten dat je (soms erg persoonlijke of delicate) data in handen van een derde partij geeft.

Ben je zeker dat die gegevens onderweg niet gekaapt kunnen worden? Met andere woorden: dat ze versleuteld worden verstuurd én dat ze op de servers zelf geëncrypteerd worden opgeslagen? Vooral aanbieders van gratis cloudapplicaties geven amper garanties op het vlak van uptime en werking. Server gecrasht? Vergeet het maar dat je aan je data kan. Provider failliet? Dan ook!

Hou er bovendien rekening mee dat je gegevens, zonder dat je het goed beseft, vaak op een buitenlandse server terechtkomen – niet zelden van een Amerikaans bedrijf, waar de overheid maar met de Patriot Act hoeft te zwaaien om inzage te vorderen.

Opslag
Online opslag is wellicht de populairste dienst in de cloud, vooral voor het maken van back-ups. Dat hoeft niet echt te verbazen. Meestal komen je gegevens in professionele datacenters terecht en worden er automatisch spiegelkopieën gemaakt.

In elk geval worden je bestanden off-site bewaard en in tegenstelling tot back-ups op een externe schijf, blijven je data intact wanneer je het slachtoffer wordt van een virus, brand of diefstal. Maar het beste wed je natuurlijk op twee paarden: een back-up zowel lokaal als off-site, met de LaCie CloudBox bijvoorbeeld (209 euro, 100 GB).

Deze externe schijf zorgt ervoor dat alle gegevens automatisch ook naar de LaCiecloud doorgesluisd worden. Een van de populairste diensten – met maar liefst 30 miljoen gebruikers – is Dropbox. Deze online-opslagloods is beschikbaar voor zowat alle platformen, ook mobiel. Je kunt hier terecht voor 2 GB gratis ruimte; méér kan tegen betaling, of door nieuwe gebruikers aan te brengen.

Aanvankelijk werd de dienst vooral ingezet om gegevens tussen verschillende pc’s te synchroniseren. Alles wat je in een speciale map onderbrengt, wordt immers automatisch online geback-upt en ook weer geüpload naar toestellen waarop je je aanmeldt met dezelfde account.

Intussen blijkt Dropbox echter vooral een dankbaar vehikel om draadloos data uit te wisselen tussen je smartphone en je pc. Slim bekeken: Dropbox promoot verschillende add-ons en applicaties die de mogelijkheden van de service op allerlei manieren uitbreiden http://wiki.dropbox.com/DropboxAddons.

BuddyBackup is een geval apart: in plaats van je back-ups op te slaan in (dure) datacenters, komen die terecht op de harde schijf van medegebruikers. Je gegevens worden weliswaar stevig versleuteld en je kunt zelf beslissen bij welke gebruikers je back-ups belanden. Je bepaalt ook hoeveel bestandskopieën je bij elke buddy wil bewaren: meer is veiliger, maar vergt ook meer opslagruimte.

Blijken je buddy"s niet online, dan stopt BuddyBackup alles in een lokale cache totdat je vrienden zich alsnog aanmelden. In principe krijg je onbeperkte opslagruimte, althans in de mate dat je ook zelf ruimte ter beschikking stelt.

Een uitstekend multiplatform alternatief voor Dropbox is Wuala. En voor wie het belangrijk vindt: in tegenstelling tot het Amerikaanse Dropbox heb je hier de zekerheid dat je data het Europese  continent niet verlaten. Je krijgt standaard 2 GB cadeau, en mits enige inspanning kun je dit gratis tot 3 GB opkrikken. Net als bij Dropbox vind je ook hier goede back-up- en synchronisatieopties, inclusief versiebeheer, zodat je ook oudere bestandsversies nog kunt opvissen.

Op kantoor
De plussen en minnen van software in de cloud gelden des te meer voor kantoorsoftware. Je zakelijke (en dus belangrijke) documenten zijn omzeggens altijd en overal bereikbaar, en om ze te creëren of te bewerken, hoef je niet langer een dure kantoorsuite aan te schaffen.

Wel is het zo dat cloudsoftware vooralsnog minder krachtig is dan de desktopsuites. Voetnoten in je documenten, ingewikkelde draaitabellen in spreadsheets en getimede animaties in presentaties zijn vooralsnog een brug te ver. En dan is het nog maar te hopen dat de aanbieder zijn beveiliging – en dus jouw privacy – goed op orde heeft.

Je kunt er onmogelijk omheen: de bekendste en populairste online kantoorsuite is Google Documenten, waar je niet alleen met teksten en spreadsheets, maar ook met presentaties en diagrammen aan de slag kunt. De populariteit wordt voor een groot stuk verklaard door de prijs – het is gratis – maar dat is niet het enige voordeel.

De software laat zich erg makkelijk bedienen, je kunt documenten vlot delen met anderen en het is ook mogelijk om simultaan aan documenten te werken. Je hoeft je trouwens geen zorgen te maken: bewerkte documenten worden nagenoeg continu opgeslagen.

En wat als er geen verbinding is? Dan schiet Google Documenten je offline ter hulp: je documenten zijn namelijk ook lokaal beschikbaar. Daar kleven vooralsnog wel een paar beperkingen op: offline toegang is enkel beschikbaar in Google Chrome en laat je alleen teksten en spreadsheets benaderen in leesmodus.

Maar waar Google heerst, kan Microsoft niet ver achterblijven. Het heeft even geduurd, maar uiteindelijk heeft ook deze mogol een online kantoorsuite gelanceerd: Office Web Apps. Met deze dienst kun je documenten maken in Word, PowerPoint, Excel en OneNote. Die komen dan terecht in SkyDrive, een opslagruimte in de cloud (tot 25 GB).

De software lijkt weliswaar goed op de desktopapplicaties, maar de mogelijkheden zijn veel beperkter, vooral bij Word en PowerPoint. Smaken kunnen verschillen, maar ik vind het werken binnen Google Documenten al bij al iets prettiger. Relatief nieuw en dus nog een nobele onbekende is Live Documents, in het leven geroepen door een van de oprichters van Hotmail.

Live Documents gaat frontaal in de aanval tegen de gevestigde waarden. De oprichters maken zich sterk dat hun documenten (teksten, spreadsheets en presentaties) 100% identiek zijn aan die van Microsoft Office – wat bijvoorbeeld niet het geval is met Google Documenten. De online webapplicaties en met name de tekstverwerker blijken behoorlijk veel functies te bevatten.

De site oogt bovendien erg fraai dankzij de Flash-omgeving, maar dat houdt dan weer in dat je vooralsnog geen toegang krijgt met je iPhone. De dienst zet ook zwaar in op samenwerking. Je kunt probleemloos je documenten delen, met iedereen of met specifieke gebruikers.

Muziek
De cloud blijkt niet alleen voor kantoorgangers een handige uitweg, ook muziekliefhebbers kunnen hun pret niet op. En dan heb ik het niet over de talloze internetradio’s, maar over de mogelijkheid om zelf je favoriete nummers en albums in de cloud op te slaan, zodat je die altijd en overal kunt beluisteren: op je pc, maar net zo goed – of zelfs beter – met je tablet of smartphone.

Sommige diensten laten je ook je geüploade muziek delen met anderen, al zit hier misschien wel een auteursrechtelijk addertje onder het gras. Ik stel je graag een paar nog niet zo bekende diensten voor. Er is immers nog leven buiten Spotify en Grooveshark (dat op het moment van schrijven overigens op de rand van het faillissement staat).

Heb je weinig behoefte aan toeters en bellen, zoals muziek delen met vrienden of koppelen naar sociale netwerken, dan zit je bij mSpot gebeiteld. Vooral als je weet dat je hier een royale 5 GB opslagruimte krijgt. 40 GB kost je slechts zo’n 3 euro per maand.

Er staat geen limiet op de grootte van individuele bestanden en naast mp3’s kun je onder andere ook aac, flac, m4a, mp4 en wma overpompen. Een nadeel is wel dat je een desktopprogramma (Windows of Mac) moet installeren om te kunnen uploaden. Je iTunes- of WMP-bibliotheek of andere muziekmappen: met hetzelfde gemak krijg je ze allemaal online.

Beluisteren kan via je browser, maar dankzij mobiele apps kan dat ook vanaf je smartphone (iPhone en Android). Tunesbag is een stuk gieriger – je moet het met 1 GB stellen – maar compenseert dat wel met extra functies. Uiteraard kun je eigen muzieknummers uploaden: via je browser of met behulp van een optionele synchronisatiedienst (voor Windows en Mac).

Met deze laatste kun je ook afspeellijsten (van diverse mediaspelers) importeren. Een leuk alternatief voor impulsieve uploads is een nummer als bijlage sturen naar een speciaal e-mailadres: ook dat bestand komt dan in je muziekpool terecht.

Delen met vrienden is verder perfect mogelijk: een link doormailen volstaat. En Tunesbag doet er nog een sociaal schepje bovenop: je kan vrienden toevoegen en je verneemt naar welke muziek zij graag luisteren. Er is al een mobiele app voor de iPhone, maar Androids moeten nog even geduld hebben.