Wikipedia-oprichter en Google ondernemen actie tegen nepnieuws

De term ‘fake news’ is hot. Het vertrouwen in (sociale) media is sinds de komst van het internet naar een historisch dieptepunt gezakt. De waarheid verdraaien is niet iets nieuws, maar nu is het wel een heel stuk eenvoudiger geworden. Dankzij sociale media en zoekmachines worden veel onjuiste berichten de wereld ingestuurd. Het kersverse WikiTribune en Google vatten de koe bij de horens.

Google

Google heeft wijzigingen in zijn zoekmachine aangekondigd, aldus een blogpost. Daarmee wil het nep- en haatberichten beperken die de website vervuilen. Het is niet de eerste keer dat de zoekgigant actie onderneemt tegen online leugentjes. Twee weken geleden lanceerde Google zijn Fact Check-label. Dat is een digitaal etiket waarmee waarheidsgetrouwe berichten in de verf worden gezet.

Een van de grootste problemen waar Google mee te kampen heeft, zijn berichten over de ontkenning van de Holocaust. Met enkele veranderingen wil de zoekgigant hiermee komaf maken. “We willen dat hoog aangeschreven en bonafide pagina’s voorrang krijgen. Inhoud van lage kwaliteit schuiven we voortaan aan de kant”, aldus Google-medewerker Ben Gomes.

Zo heeft de zoekreus enkele wijzigingen aangebracht in zijn algoritmes. Die beslissen welke resultaten bezoekers krijgen bij zoekopdrachten. Onder de noemer ‘Project Owl’ krijgen gebruikers twee nieuwe manieren om problematische inhoud te rapporteren, zoals misleidende informatie of aanstootgevende inhoud. Daarnaast gebruikt het bedrijf een team aan mensen om de algoritmes van de zoekmachine te finetunen. Tienduizenden gebruikers houden zich wereldwijd bezig met het beoordelen van zoekresultaten. Daarom heeft Google ook zijn Search Quality Rater Guidelines bijgewerkt. Dit zijn richtlijnen waarop proefpersonen zich kunnen baseren bij de evaluatie.

Ook automatische suggesties krijgen een flinke opknapbeurt. Deze aanvullingen worden getoond bij zoekopdrachten die nog niet volledig ingetypt zijn. Heel vaak zijn die voorstellen echter seksistisch of racistisch. Ten slotte wil Google transparanter zijn over de werking van de zoekmachine. Zo hoopt de digitale detective op meer begrip waarom sommige zoekresultaten door de mazen van het net kruipen.

Volgens Gomes zijn vandaag slechts 0,25 procent van alle zoekresultaten ongepast of misleidend. Dit lijkt weinig, maar schijnt bedriegt. Google verwerkt dagelijks zo’n 5,5 miljard opdrachten, waardoor 13,8 miljoen resultaten nog steeds onjuiste informatie geven. De effecten van Project Owl zijn vanaf vandaag zichtbaar.

WikiTribune

Ook Jimmy Wales, een van de oprichters van Wikipedia, werpt zich met een nieuwsportaal in de strijd tegen valse nieuwsberichten. Het nieuwe WikiTribune zal volgens dezelfde principes van Wikipedia werken. Het portaal is nog niet functioneel, maar je kan hun plannen al op de website lezen. De nieuwssite wil enkel betrouwbare nieuwsberichten weergeven en zal gratis te raadplegen zijn, een verademing in een tijdperk van betaalmuren.

Voor zijn inkomsten rekent de site vooral op donaties. WikiTribune wordt dus een advertentieloze website zoals Wikipedia. Een gemeenschap van vrijwilligers en medewerkers zal instaan voor het nagaan van de feiten. Iedereen kan wijzigingen aanbrengen, maar die zullen enkel toegepast worden wanneer een lid van die gemeenschap die goedkeurt.