Ruim 150.000 illegale e-bikes onderschept in grootste inbeslagname van EU ooit
De ontdekking kwam voort uit een grootschalige operatie van het Europees Openbaar Ministerie (EOM). Die instelling onderzoekt fraude, corruptie, witwassen en grensoverschrijdende btw-fraude. Maandenlang onderzoek leidde afgelopen zomer uiteindelijk tot het ontmantelen van een netwerk dat illegale e-bikes en fatbikes uit China de Europese markt op bracht.
Normaal gesproken zouden die fietsen al veel eerder tegen de lamp zijn gelopen. De e-bikes voldeden namelijk niet aan de Europese eisen en hadden daarom bij import geweigerd moeten worden. De criminelen vonden daar echter een oplossing voor: corrupte douaniers. Tegen betaling wisten ze containers met illegale Chinese e-bikes alsnog door de controles te loodsen.
2.435 containers met e-bikes
Het netwerk zou al jarenlang actief zijn geweest. Tijdens operatie Calypso in de Griekse havenstad Piraeus werd het netwerk uiteindelijk definitief opgerold. Daarbij werd meteen een enorme partij illegale fietsen onderschept. In totaal namen autoriteiten 2.435 containers met illegale e-bikes en fatbikes in beslag die nog in de Griekse haven stonden. Dat komt neer op ongeveer 100.000 fietsen.
Daarnaast nam het Europese antifraudebureau OLAF, dat samenwerkte met het EOM, nog eens bijna 11.000 elektrische fietsen in beslag die al klaarstonden voor verkoop. Die werden aangetroffen bij invallen in Athene, Madrid en Parijs. Ook elders in Europa werden grote partijen onderschept. In Polen ging het om ongeveer 20.000 e-bikes, in Frankrijk om zo’n 10.000, in Italië ongeveer 7.000 en in Ierland circa 5.000 exemplaren.
Bij de invallen trof de politie bovendien luxejachten en villa’s aan die in bezit waren van leden van de criminele organisatie. Volgens het EOM zijn uiteindelijk tien verdachten opgepakt die vermoedelijk bij het netwerk betrokken waren.
Miljoenenverlies voor EU-overheden
Door de import van illegale e-bikes en fatbikes zijn Europese overheden naar schatting honderden miljoenen euro’s aan heffingen en belastingen misgelopen. Het verlies wordt geraamd op ongeveer 700 miljoen euro.
Volgens onderzoekers zouden de criminelen via hun constructie ruim een half miljoen illegale e-bikes en fatbikes Europa hebben binnengesmokkeld. Niet alleen corrupte douaniers speelden daarbij een rol. Ook expediteurs en accountants werkten mee aan de fraude.
De smokkel bestond uit een reeks trucs om controles te omzeilen. Zo werden e-bikes geregeld als andere goederen aangegeven, bijvoorbeeld als rolstoelen. In andere gevallen werd slechts een klein deel van de lading opgegeven of kreeg de vracht een kunstmatig lage waarde.
Een andere tactiek was om de herkomst van de fietsen te verhullen. De e-bikes werden dan niet rechtstreeks vanuit China verzonden, maar bijvoorbeeld via Taiwan of Turkije. Op papier leek het daardoor alsof de fietsen niet uit China kwamen. De ontvangers waren vaak brievenbusfirma’s. Die sloegen de fietsen onder meer op in landen zoals Polen, waarna ze verder door Europa werden verkocht.
EU wil smokkel sneller herkennen
Om dergelijke fraude sneller op te sporen, gaan Europese douanediensten nauwer samenwerken. Vanaf maart 2026 beginnen ze met het delen van douanegegevens. Daarnaast opent in 2028 een pan-Europese douanehub. Door gegevens te bundelen hopen autoriteiten smokkelpatronen veel sneller te herkennen.
Dat is volgens onderzoekers noodzakelijk, omdat de methodes van smokkelaars steeds complexer worden. Zo ontdekten ze recent een constructie in Oost-Europese havens waarbij de inhoud van containers onderweg werd verwisseld.
De originele lading e-bikes verdween daarbij in warehouses, bijvoorbeeld in Polen, terwijl de containers met andere goederen hun reis voortzetten. Daardoor leek het op papier alsof de e-bikes nooit Europa waren binnengekomen.
