Amerikaans wetsontwerp bestrijdt octrooicrisis
Onlangs heeft het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden een wetsontwerp goedgekeurd dat het Amerikaanse octrooisysteem fundamenteel zal veranderen. Hoewel de persbelangstelling voor deze hervorming (alvast in Europa) relatief lauw was, mag de impact van dit wetsontwerp niet onderschat worden.
De belangrijkste aanpassing is de verandering van het Amerikaanse first-to-invent octrooisysteem naar het first-to-file systeem, zoals gebruikt in Europa, Japan en alle andere landen in de wereld. Het verschil tussen beide systemen bestaat hierin dat in een first-to-file systeem een uitvinding toebehoort aan diegene die als eerste een officiële aanvraag indient, terwijl in een first-to-invent systeem de uitvinding toebehoort aan de werkelijke eerste uitvinder.
Het Amerikaanse first-to-invent systeem lijkt sympathieker dan het first-to-file systeem – uitvinders die administratief slordig zijn worden er niet door bestraft – maar heeft het vervelende nadeel tot heel wat rechtsonzekerheid te leiden. In het Europees-Japanse first-to-file systeem kan de rechtmatige eigenaar van een octrooi immers gemakkelijk worden bepaald aan de hand van een administratieve datum. In het Amerikaanse systeem wordt daarentegen veel tijd, energie en geld gestoken in het feitelijk bepalen van wie nu eigenlijk de eerste uitvinder was.
Hoewel het first-to-invent systeem met vuur verdedigd werd door de Verenigde Staten, lijkt de tijd dus rijp om over te schakelen naar het goedkopere en zekerdere Europees-Japanse systeem. De kostelijke octrooiprocessen en vele excessen waaraan het Amerikaanse octrooisysteem de laatste jaar wordt blootgesteld, zijn daar niet vreemd aan.
Zo is er het fenomeen van de patent trolls, waarbij volstrekt waardeloze octrooien worden opgekocht door gespecialiseerde ondernemingen, met als enig doel om dure processen te voeren tegen grote industriële spelers, in de hoop nog duurdere schadevergoedingen of schikkingen te bekomen. Een berucht voorbeeld is het octrooi van Eolas op het triviale idee om interactieve objecten te embedden in HTML-pagina’s. Zelfs Microsoft heeft het onderspit moet delven in de rechtszaak tegen Eolas, met een monsterschadevergoeding (521 miljoen dollar) tot geval.
Een tweede vernieuwing van het wetsontwerp is de beperking van de mogelijke schadevergoeding wegens onrechtmatig gebruik van een octrooi. In het huidige systeem wordt de schadevergoeding bepaald op basis van de totale marktwaarde van het product waarin het betwiste octrooi gebruikt wordt.
In het voorgestelde nieuwe systeem zal een schadevergoeding daarentegen beperkt zijn tot de werkelijke waarde van het betwiste octrooi. Wanneer een eindproduct dus gebruik maakt van honderden verschillende octrooien, zal een inbreuk op één octrooi niet meer leiden tot een schadevergoeding gebaseerd op het totale product. Men hoopt op deze manier de verdere verspreiding van de patent trolls in te dijken.
Verder vergemakkelijkt het nieuwe wetsontwerp ook de mogelijkheid voor elke geïnteresseerde om triviale nieuwe octrooien ongeldig te laten verklaren zonder een dure rechtszaak te starten, in het bijzonder wanneer het aangevochten octrooi aanzienlijke economische schade kan veroorzaken. Ook deze vernieuwing zal de kansen van patent trolls aanzienlijk verminderen.
Aldus zou het wetsontwerp de scherpste kantjes van de huidige Amerikaanse octrooipraktijk afvijlen. Hoewel dit dossier niet zo symbolisch geladen is als de Europese discussie over softwareoctrooien in 2005, mag de impact ervan niet onderschat worden. Er mag nochtans niet te vroeg worden gejuicht, want het nieuwe ontwerp moet nog door de Senaat worden goedgekeurd, en kan ook nog op het presidentiële veto van Bush stuiten.
Prof. Dr. Patrick Van Eecke is advocaat gespecialiseerd in IT-recht bij DLA Piper. Hij doceert tegens IT-recht aan Queen Mary University, London en aan de Universiteit Antwerpen.
