De bouwer van systemen
De IT heeft veel termen ontleend aan andere sectoren en vakgebieden. En vooral de bouwsector leverde heel wat nuttige uitdrukkingen en concepten op. De belangrijkste, vind ik, is het idee van architectuur. Dit concept, dit vak, wordt de essentiële bouwsteen voor strategische alignment.
Een goed beheer van onze technologische architectuur geeft ons flexibiliteit en innovatie, en vermijdt fragmentatie en complexiteit.
De flexibiliteit (agility) van een onderneming, is het vermogen om de bestaande systemen en toepassingen aan te passen aan nieuwe noden. Innovatie, dat is gebruik kunnen maken van de bestaande informatie, processen en infrastructuur als basis voor nieuwe producten en diensten. Een essentiële factor om innovatie aan te moedigen, is om ervoor te zorgen dat het in gebruik nemen van nieuwe dingen goedkoper wordt. Zo krijgen initiatieven die anders te duur zouden zijn, toch een kans.
De fragmentatie van de IT-middelen is een ongeneeslijke ziekte die alleen maar erger wordt, elke keer we nieuwe toepassingen en nieuwe technologie toevoegen. Elke nieuwe toepassing kan een incompatibiliteit doen ontstaan met bestaande software, hardware of data. Dat wordt dan meestal opgevangen via de bouw van lagen van convertors, emulators en interfaces die alles nog meer onoverzichtelijk maken.
Omdat het zelf opkeek tegen een complexe en gefragmenteerde architectuur, ontwikkelde het Amerikaanse departement van defensie een methode voor het beheer van architectuur. Op basis daarvan ontwikkelde de Open Group vervolgens in 1995 TOGAF. Het gaat om een geheel aan werktuigen en een methode om de architectuur van een organisatie te documenteren en te structureren. TOGAF beschrijft in essentie vier domeinen: de architectuur van de bedrijfsprocessen, van de toepassingen, van de gegevens en van de technologie.
De architectuur van de bedrijfsprocessen bepaalt de strategie van de onderneming, zijn governance, zijn organisatie en beschrijft de meest centrale bedrijfsprocessen. De architectuur van de toepassingen bevat diagrammen voor elke toepassing die uitgerold moet worden, voor de interactie tussen die toepassingen en voor de relatie tussen de applicatie en het bedrijfsproces.
De data-architectuur beschrijft de informatie vanuit logisch en fysisch oogpunt. Zij definieert ook de systemen voor gegevensbeheer. De technologische architectuur beschrijft de technische infrastructuur die toelaat om de kritische toepassingen uit te rollen.
Als u zich hiermee nog niet had beziggehouden, dan is het goed om weten dat deze methodes voor een CIO heel wat voordelen kunnen opleveren. Ze vergemakkelijken de strategische alignment, omdat ze de basisstructuren neerzetten waarop kan worden gebouwd. Ze beheren het intellectueel kapitaal omdat ze de verschillende modellen in verschillende domeinen formaliseren. Ze verminderen de risico’s bij toekomstige investeringen, en zorgen voor beter rendement op die investeringen – ook al omdat ze het hergebruik van processen en systemen vergemakkelijken. En, ten slotte, ze helpen u om verandering en complexiteit te beheren.
Het is tegenwoordig erg in de mode om over service oriented architectures te praten. Maar alvorens we die term al te veel in de mond nemen, laat ons eerst eens beginnen met het toepassen van beheermethodes als TOGAF, en echt greep krijgen op onze architectuur.
Georges Ataya (itp@ataya.net) is hoogleraar aan de Solvay Business School, internationaal vicepresident van het IT Governance Institute en afgevaardigd bestuurder van ICT Control SA-NV.
