Unisys "bereid te praten" over schikking in Phenix zaak

Marc Lambote, country manager Belux bij Unisys, pleitte tijdens een ontmoeting met de pers donderdag voor een betere aanpak van IT-projecten. Daarbij verwees hij herhaaldelijk – soms zelfs direct – naar het meest geruchtmakende IT-project van het jaar: Phenix, de mislukte automatisering van Justitie.

Een gebrek aan vertrouwen is vaak de oorzaak van de mislukking van IT-projecten, zei Marc Lambote tijdens de persconferentie. Lambote citeerde cijfers van Standish Group, volgens dewelke maar 35 procent van alle IT-projecten een succes kan worden genoemd. 19 procent mislukt totaal en 46 procent kampt met zware problemen rond timing, budget of kwaliteit van het geleverde werk. “Statistisch weten we dat twee derde van de projecten in de problemen zullen geraken, en dat is niet goed voor het vertrouwen”, zei Lambote.

Volgens Lambote is een slechte business case vaak de oorzaak van de problemen. Zo staat in de business case vaak niets over de kosten op het vlak van change management. Ook de scope is vaak slecht afgebakend. In combinatie met een gebrek aan vertrouwen tussen opdrachtgever en leverancier, geeft dat aanleiding tot betwistingen.

“IT managers willen een fixed price overeenkomst en dus het risico doorschuiven naar de leverancier”, zegt Lambote. Maar fixed price is vooral in de huidige marktomstandigheden bijzonder gevaarlijk voor de leverancier, omdat de arbeidskosten sterk stijgen door het tekort aan IT-personeel. “De leverancier ziet dat hij niets zal verdienen op een contract, en gaat er dus op rekenen dat hij zijn winst gaat maken op de change requests”, aldus Lambote. Terwijl de opdrachtgever zich al indekt tegen een mogelijke mislukking door ervan uit te gaan dat hij achteraf kan gaan discussiëren over de precieze scope.

Een deel van de oplossing is volgens Lambote om de business case achter een project voortdurend bij te werken. “We moeten systematisch kijken waar de realiteit afwijkt van de business case, en vooral waar de assumpties van die business case fout blijken te zijn. Ik ben een groot voorstander van een levende business case. ”

Lambote formuleerde ook een paar andere bedenkingen bij de manier waarop IT-projecten in België worden aangepakt. “Wij moeten afstappen van grote contracten van 50 of 100 miljoen euro”, zei hij. “Fixed price contracten van die omvang zijn gevaarlijk voor iedereen.”

Phenix

Deze bedenkingen roepen meteen een associatie op met het mislukte Phenix project bij Justitie, waarvoor Unisys eerder dit jaar de zwarte piet kreeg doorgeschoven. “Over Phenix zelf kan ik niets zeggen omdat er een gerechtelijke procedure aan de gang is”, zei Lambote. “Maar Phenix is een belangrijk, groot project geweest en er is geen reden waaromde principes die ik hier heb aangehaald er niet op van toepassing zouden zijn.”

Lambote zei te betreuren dat de pers alleen over die éne mislukking heeft bericht, terwijl tweederde van alle projecten mislukken. “Het kan in het voordeel zijn geweest van bepaalde partijen om de problemen naar buiten te brengen”, opperde hij. “Ik heb ook mijn bedenkingen bij de commentaren over ‘het Amerikaanse bedrijf Unisys’. Er is ingespeeld op anti-Amerikaanse gevoelens. Dat was heel kwetsend voor de Vlamingen die weekends hebben doorgewerkt op dit project, en die opeens de stempel ‘incompetent’ kregen.”

Lambote bevestigde dat Unisys openstaat om over een minnelijke schikking te praten met de overheid. “Het is in niemands belang om vele miljoenen uit te geven aan een rechtzaak”, zei Lambote. “Maar op dit moment hebben wij daarvoor geen gesprekspartner”, merkte hij op. Hij verwacht een definitieve gerechtelijke uitspraak pas over vijf tot tien jaar.

Vlaamse gemeenschap

Lambote deed ook enkele opmerkelijke uitspraken over het IT-outsourcingcontract van de Vlaamse Gemeenschap, waarvoor de definitieve offertes vorige week werden ingediend. “Ik stel vast dat het contract nog altijd monolytisch is, terwijl wij en enkele van onze collega’s hebben gepleit voor een opsplitsen ervan.” Meer in het algemeen zei hij dat Unisys steeds minder interesse heeft voor grote projecten tegen een vaste prijs en met een onbeperkte aansprakelijkheid voor de leverancier als het fout loopt (wat bij overheidsopdrachten het geval is).

Nog zo’n fixed price contract is het project voor de papierloze douane. Unisys bevestigde donderdag dat dit project in december klaar zal geraken, maar niet zonder overuren. Die overuren zijn voor de rekening van Unisys, geeft het bedrijf toe. Marc Lambote besloot: “Ik werk al twintig jaar in dit bedrijf. Als er iets is dat in de cultuur van dit bedrijf zit, dan is dat het nakomen van onze beloften. Zelfs als het ons geld kost. Dit bedrijf loopt niet weg van zijn verantwoordelijkheden. Maar als wij slechts gedeeltelijk verantwoordelijk zijn, zullen wij niet de volledige verantwoordelijkheid nemen, besloot hij, met een laatste verwijzing naar Phenix.