Liegen in uw CV: een stom idee

Een goede rekruteerder heeft geen kwartier nodig om te zien of een kandidaat de waarheid in zijn CV licht heeft bijgewerkt, dan wel zwaar geweld heeft aangedaan. Het is nu eenmaal zijn job om na te gaan of uw CV juist is, en bij de job past. Transparantie is nog de beste aanpak, want zo ontstaat vertrouwen. En dat kan u alleen maar goed van pas komen.

‘Vergeten’ om zijn geboortedatum op te geven zodra men de vijftig voorbij is, is niet zo’n beste strategie: het oog van een beetje oplettende rekruteerder wordt meteen door die leemte aangetrokken. Het gaat ook niet op om u voor te doen als Java specialist als u twee boeken over het onderwerp hebt gelezen en een klein stuk software in mekaar hebt geflanst. In de hogere rangen is liegen over het verkrijgen van een diploma bovendien genoeg om een ontslag voor ernstige fouten op te lopen. En aangezien schaamteloze leugens zeldzaam zijn, merken bedrijven ze sneller op.

De ervaring van An De Jonghe, CEO van Ulysses Consulting, leert dat de Belg vrij bescheiden is en dat, in plaats van bepaalde capaciteiten uit te vergroten of een of andere zwakheid te verbergen, hij er vaak beter aan zou doen om één of andere echte kwaliteit of bewezen competentie toe te voegen aan zijn CV.

Niet vals, maar onaangepast
Het komt vaak voor dat de CV niet overeenstemt met de persoon voor haar neus, vertelt An De Jonghe. “Dat komt misschien omdat er geen vaste standaard voor CV’s is. Met één bladzijde blijft er nog veel over om te ontdekken over de kandidaat. Met tien pagina’s heeft men geen tijd om alles door te nemen. Mensen van boven de vijftig of die lange tijd niet gesolliciteerd hebben, gebruiken vaak een verouderd model, en freelancers hebben de vervelende neiging om al hun projecten op te sommen.”

Hetzelfde geluid klinkt bij wervingsbedrijf Michael Page. Irrelevante details en overtollige informatie komen veel vaker voorkomen dan regelrechte leugens, zegt Jean-François Mahieu, directeur van de divisie Information Technology. “De CV’s van informatici zijn niet de best opgestelde”, merkt Mahieu op. De kennis op het vlak van software en technologie staan in overvloedige bullet points opgesomd. Maar als we het gebied van de technologie verlaten, staan er te weinig aanwijzingen over hun ervaring en verantwoordelijkheden.”

“De kandidaten zouden meer inspanningen moeten leveren om hun communicatievaardigheden te tonen”, voegt Valérie Gerard, manager bij hetzelfde Michael Page Information Technology, eraan toe. Want net die communicatievaardigheden worden momenteel het meest gezocht, om met de klant te kunnen praten.

“Te vaak vermelden zij hun ervaring in chronologische volgorde, wat de nadruk legt op junior functies in plaats van op de veel interessantere informatie: recente belangrijke ervaring, in jobs waar men twee jaar of langer is gebleven. Daar hoort telkens twee of drie lijnen informatie bij over zowel de technologische dimensies als de verantwoordelijkheden. Heeft een ‘SAP-specialist’ de migratie van databases uitgevoerd of een volledige roll-out voor een bepaalde module uitgevoerd? Heeft hij internationaal gewerkt?”, vraagt Valérie Gerard zich af.

U bent geen superheld(in)
Met een fier ‘2006-…’ (terwijl u zes maanden eerder ontslagen werd) zal u niet ver komen. Maar wat kan u dan doen met een ‘gat’ waarvan u vreest dat het op vooroordelen zal stoten? Open kaart spelen en alles uitleggen wanneer men ernaar vraagt.

Voor An De Jonghe mag het nog verder gaan: “Als het echt moeilijk is, leg de reden dan uit in het CV. Een ontslag door ernstige fout verduisteren is op zich een nieuwe ernstige fout. De angst dat men daar achter komt is spijtig genoeg minder sterk dan de angst om geen werk te vinden. Als u het ontslag aanvecht bij de rechtbank, zeg dat dan. Al was het maar om HR geen stok te geven waarmee ze u kunnen slaan als ze merken dat er iets niet klopt, zonder dat u dat expliciet hebt vermeld.”

Waar u niet aan doodgaat, dat maakt u sterker. Een passage van drie weken in zijn CV te zetten, hoeft volgens Jean-François Mahieu niet. Maar een negatieve ervaring van zes maanden moet er wel in staan. “De reden voor vertrek vermelden is niet essentieel als het niet gaat om de laatste job. Is dat wel het geval, zet die reden dan in de motivatiebrief, omdat het ook de reden is waarom u opnieuw op de arbeidsmarkt komt. De reden van een ontslag bespreken geeft inzicht in de persoonlijkheid. Waarom paste de kandidaat niet in die rol? Niet omdat hij slecht was, maar bijvoorbeeld omdat hij niet paste in de ploeg, in de cultuur of de visie van het bedrijf, of in de aanpak van het project. Een kandidaat die dat weet, maakt dezelfde fout niet meer”, merkt Mahieu op.

Er is ook geen reden om je te schamen, volgens An De Jonghe: “Het belangrijkste is dat u van uw fouten heeft geleerd en dat uw analyse ervan juist is. Iemand die zijn fouten kan erkennen zonder zicht te verbergen achter uitvluchten heeft een groter potentieel om zich te ontwikkelen.”

In alle gevallen kan men best vermijden om al te vaag te zijn. Ook over het behalen van doelstellingen. Ulysses Consulting geeft een voorbeeld: “Met cijfers kan u alles en niets zeggen. Het interesseert me dan ook niet dat een commerciële kracht dat of dat doel had en dat ie op die of die grote klant werkte.

Heeft hij die doelstelling bereikt? Wat is het aandeel klanten dat hij heeft overgenomen, en hoeveel heeft hij er zelf binnengehaald? Waren die klanten tevreden over hem? Als u uw targets de laatste drie jaren heeft bereikt, maar slecht drie nieuwe klanten hebt binnengehaald in plaats van de voorziene vijftien, dan moet u dat laatste niet zwart op wit schrijven. Aan de andere kant moet u het ook niet verzwijgen als het onderwerp ter tafel komt. Dat is het verschil tussen liegen en de informatie zo goed mogelijk verpakken.”
How is your English? Euh… yes!
Hou er rekening mee dat als u zich voordoet als ‘vlot’ in een bepaalde taal, dat u dan ook in staat moet zijn om een gesprek van een uur te houden in die taal. “Sommige kandidaten hebben een gebrek aan realisme in de zelfevaluatie van hun beheersing van talen. En dan is men geneigd te concluderen dat ze hun ervaring misschien ook overdrijven. Maar, eerlijk gezegd, op dat vlak zijn ze gelukkig veel meer realistisch”, legt Jean-François Mahieu uit.

Ulysses Consulting ziet regelmatig de Franstalige kandidaten bleek wegtrekken wanneer men hen (in het Frans) zegt: “Ik zie dat uw Nederlands voortreffelijk is.” “Zonder die vermelding geloven ze dat ze geen afspraak zullen krijgen. De jonge Vlamingen hebben de neiging om slechter Frans te spreken dan vroeger, maar ze geven dat gemakkelijker toe. Vaak krijgen we van zelfverklaarde ‘perfect drietaligen’ een CV vol fouten”, merkt An De Jonghe fijntjes op.

“Projectleider” of “Projectleider”?
Eens men op gesprek komt, kan het gebeuren dat een titel van projectleider wordt doorprikt. Die titel is soms door een meerdere toegekend om het ego van een onderhevig element te vleien. Een goede rekruteerder (die minstens een uur persoonlijk met u spreekt, en niet aan de telefoon) zal controleren of een ‘project manager’ ook echt verantwoordelijk was voor de tijdige levering, het personeelsbeleid en het budget. Een klinkende maar opgeblazen titel zal niet recht blijven tijdens het controleren van referenties, waarbij men meteen ook het gedrag en in hoeverre men geïntegreerd was controleert.

De werkelijkheid die achter de term ‘IT manager’ schuilt, zal erg verschillen tussen een KMO en een multinational, waar een heel departement beheerd moet worden. Solliciteer dus niet blindelings, want het kan foutlopen terwijl u voorbij gaat aan een andere job die u uitstekend zou liggen, bij dezelfde werkgever.

Nare kleine Napoléon?
Ok, op dit moment loopt iedereen achter u aan. U bent de koning van de wereld. Maar hoe lang nog? Ooit keert de wind. Naast het vermijden van leugens, kunt u best ook ver u
it de buurt blijven van een neerbuigende houding, oneerbiedig gedrag (zoals het verzenden van slechts één e-mail aan ‘undisclosed recipients’, of met alle rekruteerders in het ’to’ veld). Wees ook niet geobsedeerd door het aantal nullen op uw loonbrief of de cylinderinhoud van uw toekomstige auto.

Jean-François Mahieu wijst erop dat u uw eigen lot in handen hebt: “Door de overvloed aan aanbiedingen en het tekort aan kandidaten is het probleem niet het vinden van een positie, maar het vinden van een job die bij u past.

Denk niet dat het niet nodig is om aan uw CV te werken, omdat u zich inbeeldt dat de gelegenheid zich wel aan u zal aanpassen. Het is dankzij een duidelijk CV dat uw doelstellingen duidelijk maakt, en dankzij een motivatiebrief waarin het soort post en structuur duidelijk geïdentificeerd worden in enkele lijnen, dat de head hunter u op een juiste manier naar uw ideale next step kan sturen.”

Geen bekentenis, noch een hagiografie
Voor An De Jonghe is een CV een marketingwerktuig. Het geeft een beeld van iemand en opent zo de deur voor een gesprek waarin men zich op basis van zijn persoonlijkheid, zijn vaardigheden enzovoort kan verkopen. “Bepaalde weglatingen zijn toegestaan, maar probeer niet om de werkelijkheid te veranderen. Door ons voor idioten te houden, zet u ons op scherp.

We kunnen dat een keer voorbij laten gaan, maar alleen als we zin hebben om met die kandidaat door te gaan. En het zal zeker geen twee keer kunnen. Onze reputatie staat op het spel”, aldus An De Jonghe.