Ernstig tekort datacenters in de maak

Wat tot voor kort niemand voor mogelijk had gehouden, lijkt vandaag realiteit. De vraag naar ruimte in externe datacenters is groter dan het aanbod, waardoor uitbaters hun capaciteit fors moeten opdrijven.

“Brusselse datacenters zitten zo goed als vol. Daar is het als klant haast onmogelijk om nog een goed plaatsje te krijgen”, stelt Jonas Dhaenens van hostingaanbieder Combell, dat intussen een eigen center bouwt. Maar wat werkt die groei nu net in de hand?

De plannen volgen mekaar op. Een aanbieder als LCL verviervoudigt bijvoorbeeld de capaciteit van haar datacenter in Diegem tegen het voorjaar van 2008. “Ook andere partijen als InterXion en Colt lieten al uitbreidingsplannen uitschijnen”, verklapt Jonas Dhaenens, CEO van Combell. “De huidige datacenters die jaren geleden werden gebouwd, zijn niet gemaakt voor een verbruik van 20-30 ampère per rack, laat staan dat ze dit ook nog kunnen koelen.”

Combells eigen datacenter, gevestigd in het Gentse, zal binnen twee jaar zijn deuren openen. Een samenloop van omstandigheden ligt aan de basis van de beslissing om er zelf een uit de grond te stampen. “De stijging van de prijzen, het kunnen leveren van betere beveiliging en SLA’s en de afstand naar Brussel ten opzichte van Gent”, somt hij op. “En niet te vergeten: de toenemende schaarste. Hierdoor zijn op één jaar tijd de prijzen vermoedelijk met 30 à 50% toegenomen.”

Die schaarste word ook gevoeld bij InterXion, een internationaal hostingbedrijf dat een datacenter in Zaventem heeft staan. “Daar beschikken we over 8.000 vierkante meter en het zit volledig vol,” zegt Frederik Eneman, account manager op de Belgische afdeling. “We zijn nog 800 vierkante meter aan het bijbouwen, en daarvan is 80% al verhuurd nog voor het operationeel is – dat is pas in januari. Onze concurrenten zitten met hetzelfde verhaal. Colt, Level3, Belgacom enzovoort. Al hun datacenters zitten eivol.” Het toekomstplaatje mag wel duidelijk zijn: “Over acht maanden wordt het vechten om een vierkante meter in een datacenter.”

Managed hosting
Hoe komt het dat die datacenters nu opeens vol beginnen te lopen? “Meer en meer bedrijven beseffen gewoon dat ze hun ‘lokale’ server beter in een gespecialiseerd datacenter zetten”, beweert hij. “Daarnaast is ook managed hosting gigantisch aan het groeien. Meer en meer applicaties komen, volop in de trend naar software as a service of Saas, live te staan.”

“Dat klopt volledig,” zegt Rolf Schonhowd, senior analist bij Forrester. “Toepassingen als web 2.0, social computing en SaaS winnen steeds aan belang en dat weegt op de capaciteit van de datacenters.” Maar er moet ook een andere factor mee in rekening worden genomen. “Niet onbelangrijk is de user generated content, die naar websites wordt geüpload. Kijk maar naar een site als Youtube.”

Brussel

Ook bij concurrent Hostbasket, dat zelf eind dit jaar een bijkomend stuk van zijn datacenter in gebruik zal nemen, klinkt een gelijkaardig verhaal. “Enerzijds groeit de vraag naar naakte ruimte: IT-afdelingen van grotere bedrijven, of IT-bedrijven zelf, willen hun servers in een datacenter plaatsen”, weet product manager Bert Van Pottelberghe. “Maar ook bij KMO’s, met twee tot honderd werknemers, zien we een versnelling in de tendens om applicaties en infrastructuur te gaan outsourcen. Het tekort aan ervaren IT-mensen, de toenemende betrouwbaarheid van de technologie en – inderdaad – de introductie van het SaaS-aanbod”, blijken de drijvende krachten. Toepassingen die in dit kader nu al vaak gebruikt worden zijn: Microsoft Exchange, Sharepoint, Online Backup en CRM-toepassingen.

Ook het regionale karakter speelt blijkbaar een rol. “Oost- en West-Vlaamse ondernemingen kiezen bijvoorbeeld steeds meer voor een regionaal datacenter omdat de kosten om mensen uit te sturen naar een datacenter in Brussel of Amsterdam vaak heel hoog is, en de reactietijd bij zo’n fysieke interventie te lang. Verwant hiermee is de vraag van bedrijven die zoeken naar een extern datacentrum voor disaster recovery. “IT-omgevingen worden steeds vaker geheel of gedeeltelijk ontdubbeld op andere locaties”, vult Floris Veulemans, product marketing manager Data & Managed Services bij Colt, aan.

Wellicht de grootste trend in ontdubbeling, en mede verantwoordelijk voor de schaarste op de datacentermarkt, is de banksector: “Een nieuwe wet verplicht de banken hun disaster recovery center op tien kilometer van hun primair datacenter te plaatsen,” zegt Eneman. “Ze hebben zelf meestal een A- en een B-site, maar die liggen naast elkaar om gebruik te kunnen maken van een gezamenlijke voeding en cooling. Nu wordt die afstand plots verplicht, en zoeken ze allemaal naar een nieuwe plaats.” Daarvoor moeten ze terugvallen op externe partners: “Zowat alle grote banken hebben al bij ons aangeklopt,” klinkt het.

Toch lijkt in veel gevallen vooral de hosting van websites de grootste slokop. “Vroeger had je voor een grote Belgische website voldoende aan één dedicated server. Tegenwoordig zijn tien of meer servers geen uitzondering meer, gelet op alle interactiviteit die er steeds bijkomt. Dat impliceert veel meer mediabestanden, meer en meer databases, meer storage en dus ook meer computerkracht”, weet Dhaenens.

“Applicaties, die een hoge bandbreedte vereisen naar internet, zijn een typisch scenario voor een extern center”, beaamt Benny Corvers, director Marketing & Communicatie, bij IT-dienstverlener Getronics. “In datacenters is bijna overal op een redundante manier internetcapaciteiten beschikbaar. Als een bedrijf dit zelf wil doen, moet het verschillende verbindingen leggen naar zijn locatie, met een hoge maandelijkse kost voor de local loop of fysieke lijn. In zo’n center valt die kost weg en betalen ze enkel voor de internetcapaciteit die ze benutten.”

Factuur

Toch is het niet zo dat elk datacenter uitbreidt in oppervlakte. Op korte termijn beschikt bijvoorbeeld Belgacom, bij monde van zijn woordvoerder, over voldoende oppervlakte capaciteit. “In tegenstelling tot bij de andere zijn er niet meteen nieuwe investeringen nodig, ook al liggen de plannen daarvoor wel klaar.” Het telecombedrijf zou eerst door technologieën als servervirtualisatie en -consolidatie de efficiëntie in de bestaande centra trachten te verhogen.

Een idee dat Forrester wel ziet lukken. “De hostingbedrijven hebben de technologische evolutie aan hun kant. Servers worden steeds kleiner en krachtiger, waardoor er op een steeds kleinere ruimte steeds meer kan worden aangeboden. Ook technieken zoals servervirtualisatie kunnen wat aan de situatie verhelpen,” zegt Schonhowd. Om die reden ziet Forrester de prijs niet onmiddellijk stijgen. “Tenzij er werkelijk datacenters moeten worden bijgebouwd,” klinkt het. “Dan wordt die investering natuurlijk in de prijzen doorgerekend.”

Jan Guldentops, algemeen directeur van BA, een bedrijf dat netwerkdiensten levert, gelooft niet in een prijsstijging. “Ik denk dat die schaarste een mythe is. Ik kan in Antwerpen nog altijd een rack vinden voor 300 euro per maand,” aldus Guldentops. De ‘betere’ datacenters, met een goede infrastructuur en stevige dienstverlening, geraken echter wél vol en die kunnen dus hogere prijzen dan de marktprijs vragen, aldus Guldentops. De goedkopere datacenters, van hun kant, geraken door de stijgende energieprijzen nog moeilijk uit hun kosten en laten steeds vaker steken vallen op het vlak van koeling en beveiliging.

Door nog even de kat uit de boom te kijken, loopt Belgacom natuurlijk het risico om uiteindelijk toch nog te moeten bijbouwen als het helemaal begint te nijpen. Al valt er voor hun houding ook wel wat te zeggen. Benny Corvers van Getronics wijst bijvoorbeeld op de energiefactuur om een datacenter aan de gang te houden: “Wat een niet te verwaarlozen aspect is.”

De alsmaar oplopende energiefactuur dwong een aanbieder als LCL er bijvoorbeeld toe om zijn prijsmodel helemaal om te gooien: van oppervlakte ging het naar verbruik. Vroeger
betaalden LCL-klanten voor de ruimte die ze in de racks innamen met hun servers, spoedig gebeurt dit op basis van hun stroomverbruik. “Typisch worden datacenter in bedrijven nog gebouwd met een overcapaciteit”, stelt Corvers. “Maar de koeling van de lege ruimtes kost bijvoorbeeld ook handen vol geld.”

Bij InterXion is men ervan overtuigd dat de prijs zal stijgen. “Onze tarieven zijn het laatste jaar niet gewijzigd, maar op termijn zal dat waarschijnlijk wel gebeuren,” zegt Eneman. “Dat kan gewoon niet anders. Door die schaarste die er nu ontstaat gaan de prijzen binnenkort gewoon door het dak.”