Hoe wordt u de CIO 2.0?

Wat voor gevolgen heeft het hele 2.0-gebeuren voor de IT-afdeling, en voor de job van de CIO? In ieder geval veel meer dan u dacht, zo bleek op een recente studiedag van MIT Club. Met uw huidige vaardigheden, redt u het zelfs niet lang meer, waarschuwde speciale gast Peter Fingar, auteur van onder meer ‘Business Process Management: The Third Wave’.

Bij CIO’s in België bestaat momenteel “veel interesse, maar weinig kennis” rond web 2.0, zei Peter Hinssen, voorzitter van Porthus, tijdens zijn inleiding. “En het meest verontrustende is: onze business-collega’s zijn nog enthousiaster dan wij over ‘2.0’ en zij weten nog minder dan wij waar het over gaat.”
Web 2.0 in de praktijk brengen, dat is niet een wiki en een blog toevoegen aan je website, zegt Hinssen. Het betekent wel: de architectuur aanpakken en, nog ingrijpender, de denkwijze van de IT-mensen.

“Het probleem is dat wij in dit vak controlefreaks zijn”, zo vatte Hinssen het gewetensconflict van veel IT professionals samen. Web 2.0, daarentegen moet het hebben van zelfcorrigerende inhoud zoals Wikipedia. Een controlestructuur is er niet.

Niets nieuws onder de zon?
Web 2.0 is geen nieuwe technologie, daarover is iedereen het ondertussen eens. Het gaat om een combinatie van bestaande technologie, waaronder “Javascript spaghetticode”, aldus Peter Fingar.

Fingar, executive partner van Greystone Group, heeft een lang lijstje van web 2.0-begrippen en hun minder hippe voorouders. SOA is OO in een nieuw jasje, en OO was er al in de taal Simula in de jaren ’60. Een mashup is uiteindelijk een vorm van applicatie-integratie. Rich Internet Access is een terugkeer naar het 3-tier client-server model. En social networking is een BBS met meer bandbreedte.

Wat nieuw is, is dat de acceptatie van deze technologie, na een lange aanloopfase, opeens explosief toeneemt. Een ‘knie’ in de exponentiele curve. Zowat alles wordt een dienst die via het internet kan worden aangeboden – Everything as a Service of EaaS. Fingar vergelijkt het met de fundamentele machtsverschuiving die gebeurde, toen IBM begin jaren ’80 besliste om de software voor zijn pc bij Microsoft te betrekken. “Op dit moment is het netwerk het platform dat de plaats van de pc aan het overnemen is”, aldus Fingar.

Dat heeft grote gevolgen op het vlak van communicatie en samenwerking binnen en buiten de onderneming. Bedrijven moeten hun klanten meer betrekken, onder meer door te luisteren naar hun suggesties. Die klant wordt meer veeleisend en kan snel overschakelen op een andere leverancier. Bedrijven moeten hun klanten rijkere self-service mogelijkheden bieden, zegt Fingar. Ze moeten open staan voor innovatie die van de klanten afkomstig is.

De bedrijven moeten, aldus Fingar, “slaafs toegewijd” worden aan hun klanten.

Jo Caudron, Belgisch internetpionier en onlangs oprichter van webontwerpbureau One Agency, formuleert het een beetje sterker. “De klant is de vijand”, zegt Caudron. “Omdat hij zich zo gedraagt.” Die klant krijgt 3.000 keer per dag een brand impression van een merk. Caudron roept bedrijven op een platform uit te bouwen waarlangs ze een relatie kunnen opbouwen met de klant. Een blog kan daar deel van uitmaken, maar heeft alleen maar zin, als iemand in het bedrijf daar de aanleg voor heeft. Internetradio, bijvoorbeeld, kan mensen urenlang op een site vasthouden. Een relatie opbouwen maar zich niet opdringen, dat is volgens Caudron de boodschap.

Toch iets nieuws: BPM en HIM
Is er dan helemaal niets nieuws onder de web 2.0-zon, technologisch gezien? Toch wel, zei Peter Fingar. Namelijk Business Process Management (BPM) en Human Interface Management (HIM).
In het idee van Everything as a Service, evolueert softwareontwikkeling in de richting van orkestratie en choreografie van web services. Die orkestratielaag zit in BPM-systemen. In het BPM-systeem zitten end to end businessprocessen, met daarin een rol voor systemen en voor mensen, in tegenstelling tot het traditionele workflowconcept, dat mensen volgens Fingar reduceert tot radertjes in een machine.

Het tweede sleutelbegrip, Human Interaction Management, klinkt minder vertrouwd dan BPM. HIM-systemen moeten orde brengen in de communicatiechaos (e-mail, instant messaging, VoIP) die web 2.0 doet ontstaan, zegt Fingar. De kern van een HIM-systeem is dat wordt bijgehouden waarover mensen het eens geraken – commitments, of verbintenissen. Het web 2.0-gebabbel wordt zo geconcentreerd op duidelijke doelwitten, waarbij elke gesprekspartner een duidelijke rol heeft. “U kunt het bekijken als het temmen van e-mail, zodat u als mens kunt begrijpen waar u staat in de verschillende projecten waarin u betrokken bent,” zegt Fingar.

Permanente beta
IT moet voortaan wennen aan een omgeving van constante verandering of perpetual beta. Maar dat, benadrukt Fingar, vereist een solide architectuur. “Je moet de mensen vrijheid geven, je moet die web 2.0-ideeën volgen. Maar je moet de infrastructuur hebben om dat te integreren met je bestaande systemen.”

Web 2.0 betekent dan ook een fundamentele aanpassing aan de IT-architectuur, aldus Fingar. De functionaliteit van de bestaande toepassingen moet via internetstandaarden als diensten worden geëxposeerd. Terwijl SOA in zijn huidige vorm uitgaat van een veelheid aan standaarden (waaronder de WS-familie), zijn mashups een eenvoudigere manier om tot composiete toepassingen te komen. SOA herbouwt een aantal dingen die eigenlijk al bestaan, zegt Fingar, terwijl WOA of Web Oriented Architecture (een term van Gartner) gebruik maakt van al ingeburgerde webstandaarden.
CPO of CAO?
En ook managers moeten zich aanpassen. Aan de businesskant moeten managers beginnen met zelf web 2.0 te gebruiken, in hun privéleven of professioneel, vindt Fingar. Ze moeten ook openstaan voor innovatie die van buiten de onderneming – van partners of klanten – komt.

Het andere advies dat Peter Fingar aan CEO’s geeft: “Ontsla uw CIO, en neem een Chief Process Officer in dienst.” Hij voegt er wel aan toe, dat die CPO dezelfde persoon kan zijn. Fingar citeert in dit verband ook auteur David Chappell, volgens wie IT-mensen zich dringend moeten gaan bezighouden met processen, ofwel naar Bangalore verhuizen. Want daar, India dus, gaan alle jobs naartoe voor IT professionals die deze evolutie niet volgen.

IT heeft nochtans een belangrijke rol te spelen in de aanpassing van bedrijven aan de nieuwe, geglobaliseerde markt met grillige, mondige klanten en complexe en snel veranderende bevoorradingsketens. “Wie gaat de leiding nemen in deze evolutie?”, vraagt Fingar retorisch, “Wie heeft het beste zicht op hoe het bedrijf werkt? Dat zijn jullie in IT. Maar als u het niét doet, zal iemand anders het doen”.

En dan, zo waarschuwt Fingar, wordt de CIO gedegradeerd tot een Chief Airconditioning Officer, een persoon die aan het hoofd staat van een simpele nutsvoorziening.
De CIO moet dus zelf de persoon worden, die zijn CEO overtuigt om het pad van Web 2.0 op te gaan. “Ze hebben je meer dan ooit nodig, maar ze weten het niet”, besluit Fingar.

MIT-Club brengt CIO’s samen
De MIT-Club (Management of IT Club) is een buitenbeentje in het Belgische IT-landschap. De club richt zich op CIO’s van middelgrote en grote ondernemingen, en tot een handvol leidinggevende personen daarbuiten. 27 leden zijn er vandaag, waaronder de CIO’s van KBC, Dexia, Toyota Motor Europe, Concentra, de Persgroep, en de Federale en Vlaamse overheid.

“Na drie jaar is het een echte vriendenclub geworden, met mensen die elkaar in het begin amper kenden.” zegt oprichter Luc Verhelst, IT director van Truvo. En zo moet het ook blijven, vindt hij. “Onze ambitie is niet om te groeien.” Nieuwe leden moeten worden voorgedragen, en betalen een jaarlijks lidgeld.

Eén van de aanleidingen voor de oprichting van MIT Club was het grote aantal uitnodigingen dat CIO’s ontvangen voor evenementen ingericht door ICT-leveranciers.
“Het ging altijd over storage of over consolidatie”, zegt Verhelst. “Dat zijn niet de thema’s die de CIO vandaag beroeren. Nee, zeiden wij, waar het vandaag om draait is het management van IT.

“Er zijn al genoeg initiatieven rond het technologische”, beaamt bestuurslid Erik Cuypers. “Als je de technolgoische kant van Web 2.0 wilt leren kennen, kun je bijvoorbeeld naar IT Works. Maar wij kijken vooral naar het management aspect.”

De uitwisseling van informatie tussen CIO’s is daarbij van groot belang, zegt bestuurslid Ludo Vandervelden. “Er was een behoefte in Vlaanderen om meer met gelijken te kunnen praten.”
Ondertussen houdt de club een achttal bijeenkomsten per jaar. Daarbij worden topsprekers uit het buitenland aangetrokken, zoals Peter Fingar of in het verleden Peter Weill. De kosten van die evenementen worden deels betaald uit het lidgeld, deels door sponsors die zelf een topspreker uit de eigen rangen kunnen afvaardigen.