CIO en CEO: partners of rivalen?
Kan een CIO doorgroeien tot CEO? En wil hij dat eigenlijk wel? En wat denkt de CEO daar eigenlijk van? De MIT Club, een organisatie van CIO’s bij grote Belgische organisaties, gooide deze en andere vragen onlangs op tafel, en haalde er meteen ook de andere betrokkenen, de CEO’s, bij. Stof voor een vinnig maar al bij al gemoedelijk debat.
In de Brusselse kantoren van ING kwam begin december een select gezelschap van CIO’s en CEO’s samen. Moderator Peter Hinssen vertaalde de communicatieproblemen tussen CIO en CEO in vijf vragen of stellingen. De CIO’s en de CEO’s formuleerden, elk in een apart zaaltje, hun antwoorden op die vragen. Over die antwoorden werd vervolgens gedebatteerd.
1. Is IT een kost of een competitief wapen?
In sommige bedrijven is IT puur een commodity die op de goedkoopst mogelijke manier moet worden geleverd, in andere ondernemingen is het een middel om te innoveren. Daarover waren alle CIO’s en CEO’s het eens. Maar geen enkele van de aanwezigen wilde gezegd hebben, dat zijn bedrijf in de eerste categorie thuis hoort.
De CIO’s tekenden een schema van de correlatie tussen de maturiteit van de processen in een bedrijf, en de rol van IT. Alleen in een bedrijf met onvolwassen processen, is IT een pure commodity, vonden ze. Of anders geformuleerd: ondernemingen die IT als commodity beschouwen, zijn gewoon nog niet volwassen.
CIO Bart Van den Bosch ziet alvast in zijn eigen organisatie, het Universitair Ziekenhuis Leuven, de erkenning groeien van de rol die IT speelt in innovatie. Piet Van Petegem constateert hetzelfde bij bouwbedrijf Joris Ide Groep. "Bij Ide is IT een instrument voor de professionalisering, en IT staat nu elke keer op de agenda van de raad van bestuur”, zegt Van Petegem. Al geeft hij toe dat Ide Groep op dat punt nog lang niet zo ver staat als het bedrijf waar hij eerder werkte, de VRT. “Maar de VRT was op een bepaald moment zelfs té technology driven," meent hij.
2. Waar evolueert de rol van CIO naartoe?
CIO’s zien hun rol in de onderneming verbreden. De CEO’s, van hun kant, verwachten steeds meer dat hun CIO met innovatie komt aandragen. Maar éérst moet hij zorgen dat de winkel draait. “Als de performantie op het verwachte niveau is, kan de CIO een stap vooruit zetten en is er ruimte voor innovatie”, aldus één van de aanwezige CEO’s. Daarbij kan het helpen om een aparte CTO aan te stellen, die zich met operationele taken bezighoudt. Die CTO kan dan best rapporteren aan de CIO, is de consensus bij de CEO’s. Zo is er één verantwoordelijke voor innovatie én het bewaken van wat al bestaat.
3. Moeten de business executives iets kennen van IT?
Wat moet een CEO weten over IT? Hierover bestaat redelijk wat overeenstemming tussen CEO’s en CIO’s. “Voldoende om te kunnen zorgen voor een wisselwerking”, zo formuleert Stefaan Decraene, CEO van Dexia Bank België, het. Maar wat is dat dan precies? De consensus bij de CEO’s: zij moeten inzicht hebben in de businessarchitectuur. “Als je de architectuur aan de CIO overlaat, dan gaat die CIO impliciet business-beslissingen nemen”, zo klinkt het. Bovendien moet de bedrijfstop de grote lijnen kennen van IT-beveiliging en van de (out)sourcingsproblematiek. Een concept als SOA, daar moeten CEO’s ook iets over weten omdat het een impact heeft op de manier dat een organisatie wordt ingericht. Maar hoe al deze grote lijnen technisch worden ingevuld, dat moet het territorium van de CIO blijven, vinden de CEO’s.
Dat mensen aan de businesskant af en toe een paar basislessen over IT krijgen, dat vinden de meeste aanwezigen een goede suggestie. Al maakt het toch ook een paar spoken wakker. “Maak ze niet té slim”, zegt één CIO, “ik heb het geweten dat mensen van de business ons vertelden welk pakket ze wilden en dat is fout.” De CEO’s konden zich in die opmerking vinden.
De CIO’s zien het in ieder geval als hun eigen taak om de CEO’s op de hoogte te houden – zo behouden ze ook enige controle over de informatie die hun baas krijgt.
4. Is er een glazen plafond voor CIO’s?
Kan een CIO ooit doorgroeien tot CEO? “Wij geloven niet dat er een glazen plafond is”, zo vertolkte Ludo Vandervelden van Toyota Motor Europe de consensus bij de CIO’s. Maar het hangt wél af van de persoon én van de onderneming.
En wil de CIO wel CEO worden? De aanwezige CIO’s laten niet graag in hun kaarten kijken. “IT is een enorm creatieve job”, vindt Bart Van den Bosch van UZ Leuven. “Je hebt de kans iets op te bouwen. Ik denk dat een CEO het veel moeilijker heeft om creatief te zijn. Eens je als CIO je opdracht hebt, heb je daarbinnen veel vrijheid.” Ludo Vandervelden van Toyota Motor Europe treedt die visie bij: hij is sinds begin dit jaar in de eerste plaats CFO, en besteedt nu 70 procent van zijn tijd aan de financiële kant. “De vrijheid in creativiteit in IT is heel groot”, beaamt hij. Maar Erik Dralans van ING, die aan beide kanten heeft gestaan maar nu voorzitter is van ING België, ziet ook aan businesskant heel wat creativiteit.
5. Mag een IT-leverancier rechtstreeks naar de CEO stappen?
Dit is een erg gevoelig punt, en de CEO’s lijken dat te beseffen. IT-leveranciers gingen vroeger lunchen met de CIO, maar nu schuiven ze vaak aan tafel bij de CEO of de raad van bestuur. Zo wordt de fabrikant een ‘influencer’ voor IT-keuzes, en in sommige gevallen zelfs een rivaal voor de CIO.
“Ik zeg soms: als je naar de CEO gaat zonder mij erbij, dan zorg ik ervoor dat je de deal niet hebt”, aldus één aanwezige. CIO Marc Asselberg van Athlon Car Lease ziet nochtans wel een plaats voor contacten tussen fabrikant en CEO, als het erom gaat om awareness te creëren. Anderzijds, zegt CIO Bart Van den Bosch van UZ Leuven, “als een vendor het aan de CEO moet komen uitleggen, dan verdient de CIO om ontslagen te worden.”
“Als het gaat om bijkomende vorming, dan graag”, zo verwelkomt Stefaan Decraene van Dexia de toenadering van fabrikanten. “Maar als ze mij onder druk komen zetten, dan zeg ik ‘nee’.” Het moet in ieder geval transparant gebeuren, daarover zijn de CEO’s het eens. “Niemand mag het als een bedreiging zien.”
De MIT-Club (Management of IT Club) is een vereniging van Belgische CIO’s die regelmatig samenkomen rond management thema’s. De club bestaat een tweetal jaar en heeft leden uit alle sectoren, met onder meer de CIO’s van KBC, Dexia, Toyota Motor Europe, Concentra, VRT, de Persgroep, en de Federale en Vlaamse overheid. Op 6 september organiseerde MIT-Club een debat tussen CIO’s en CEO’s.
