IBM boort nieuwe ideeën aan

Het imago van ’s werelds grootste IT-bedrijf IBM is voor sommigen dat van een pionier die op zijn lauweren was gaan rusten. ‘Big Blue’ is dan geen koosnaampje, maar een verwijt.

“Onterecht”, zegt Mia Vanstraelen, HR manager bij IBM Belgium. Volgens haar beleeft IBM momenteel een tweede jeugd en zet het alles in op innovatie. 

IT Professional: Hoe willen jullie die innovatie aanmoedigen?
Mia Vanstraelen: Wij willen van innovatie iets van elke dag maken. Dat doe je door je medewerkers te stimuleren om creatief na te denken. Creativiteit is een attitude. Creatieve medewerkers hebben meer toegevoegde waarde voor je onderneming, genereren meer business en hebben meer plezier in hun werk. IBM heeft in verband met innovatie enkele initiatieven genomen die niet metéén een grotere omzet met zich zullen meebrengen, maar wel op lange termijn.

Dus toch een puur zakelijk geïnspireerde motivatie?
Innovatie heeft wat ons betreft twee dimensies, en we willen die allebei op onze radar houden. Uiteraard willen we als bedrijf meer omzet genereren en winst maken. Maar we doen dit ook, omdat we een key player zijn en omdat we geloven dat innovatie belangrijk is voor de wereld. Wij plaatsen innovatie in een ruimer kader. Dan bekijk je haar ook anders. Wij willen in alle technologiedomeinen één topdenker kennen. Als je die ene persoon kent, heb je toegang tot het netwerk dat heel sterk met innovatieve ontwikkelingen op zijn terrein bezig is. We hebben zelfs het liefst dat er een IBM’er in dat netwerk zit. Zo hebben we nog directer toegang. In elk geval laten we die krachten bewust spelen.

Hier werken mensen die de taak hebben om op lange termijn na te denken. En dat loont. Voor klanten is het belangrijk te merken dat een bedrijf daaraan werkt.

Mooi, maar daarmee is de secretaresse, de drukbezette consultant of de HR-directeur nog niet met innovatie bezig.
Mensen mogen altijd hun ideeën en inzichten met het management delen. Maar om die zin voor innovatie echt te stimuleren, doen we meer dan dat. Onlangs organiseerde IBM met Innovation Jam nog de grootste online brainstormsessie ooit. Die bracht meer dan 150.000 mensen uit 104 landen samen: niet alleen IBM’ers, maar ook hun familieleden, universiteiten, businesspartners en klanten. Gedurende twee sessies van 72 uren lanceerden de deelnemers zo 46.000 ideeën. Om tot goede resultaten te komen, is openheid heel belangrijk. Daarom stelden we onze R&D-labo’s open als bron voor nieuwe ideeën.

Deze Innovation Jam leidt nu naar een portfolio van korte-, middellange- en langetermijnacties. Ze zijn gebaseerd op de tien beste ideeën die tijdens de online sessie naar boven kwamen. Zo zullen we initiatieven lanceren rond intelligente betaalsystemen, realtime vertaalsystemen, 3D-internet en vooral de Big Green Innovations, waarmee we meteen ook een nieuwe businesslijn lanceren. Die zal de expertise en de technologische verworvenheden van IBM toepassen bij milieukwesties, zoals waterfiltratie via nanotechnologie of efficiënte zonne-energiesystemen. Zo’n resultaten kan je ook alleen maar bekomen dankzij een verregaande samenwerking tussen je medewerkers.
 

Hoe ontdekken jullie mensen die er bovenuit steken en creatief zijn? Hoe herken je ze?
Dat zit voor een deel al in onze jobomschrijving: ‘Be special’ is onze slagzin. Mensen worden aangespoord om hun eigen uniek-zijn ontdekken. Als bedrijf kan je bijvoorbeeld iets doen met een niet-alledaagse hobby. Als ik tijdens het sollicitatiegesprek aan jou vraag wat het creatiefste was dat je tijdens je studies hebt gedaan, en jij antwoordt me dat je vooral creatief was búiten je studies, leer ik daaruit dat jij de dingen in een breder kader ziet. Maar je kan ook met heel concrete vaardigheden aan de slag, zoals tekentalent. Dat is een alternatieve vorm van communiceren. Als bedrijf kun je de openheid hebben om de mensen de dingen op een andere manier te laten doen. Dat stimuleren zit dikwijls in de details en in het creëren van de juiste omgeving.

De mensen die we aannemen zijn ook zo divers mogelijk. Zet dertig blanke mannen samen aan een project en dat zorgt voor veel minder output dan een divers samengestelde groep van mannen, vrouwen, verschillende leeftijden, rassen en overtuigingen. Omdat al die mensen samen vanuit een verschillend perspectief kunnen denken. 

IBM stelt ook dat niet het diploma van doorslaggevend belang is, maar wel de persoonlijke kwaliteiten van een werknemer. Mooie woorden of echte praktijk?
We zijn geïnteresseerd in de passie in een werknemer en daar gaan we naar op zoek. Dat heeft weinig met diploma te maken.
Vaak kun je de mensen ook gewoon stimuleren door ze hun eigenheid te laten bewaren en om hen tot de beste resultaten te laten komen. Zitten mensen graag naar muziek te luisteren tijdens hun werk, dat kan in sommige jobs. En dat de communicatie hierdoor soms op een andere manier verloopt, dat nemen we erbij.

Dit zijn moeilijke rekruteringstijden voor elk bedrijf. In hoeverre speelt het oude imago van de grote, logge Big Blue jullie nog parten?
Die oude Big Blue bestaat niet meer. Uiteraard is dit een groot bedrijf en daarin heb je structuren nodig. Je kan daar tegen zijn en de mist ingaan, of je kan die structuren ook gebruiken. Om een bestelling te doen, moet je een template invullen. Het lijkt soms omslachtig, maar er zijn ook voordelen verbonden aan deze manier van werken. Die procedures moeten we gewoon volgen, en die helpen ons ook. En als ze niet helpen, dan moet je de moed hebben om naar de process owner te gaan, dat te melden en een verbetering voor te stellen..

Rekrutering kan tegenwoordig over de meest verscheiden kanalen. In hoeverre integreren jullie de nieuwe technologieën?
Wij werven bijvoorbeeld aan via Second Life. Wij hebben daarvoor een expert in Second Life in de Personeelsdienst binnengebracht; omwille van de efficiëntie, maar ook om geloofwaardig te zijn ten opzichte van de kandidaten die we via dat kanaal ontmoeten. Je moet daar echt helemaal gepassioneerd mee bezig zijn. De medewerker die we hier nu hebben, leeft inderdaad een tweede leven. Hij gaat bijvoorbeeld naar Second Life-congressen. Voor ons is dit een rekruteringskanaal als een ander. We zoeken bijvoorbeeld ook medewerkers via blogs. Maar eens iemand aangeworven is, vind ik het niet meer belangrijk om te weten via welk kanaal hij is binnengekomen. De gerelateerde competenties komen dan in zijn/haar profiel.

IBM: platte structuren, veel ondernemingszin, ethisch verantwoord ondernemen en een goede balans tussen werk en privé. Klinkt als een gedroomde werkomgeving. Maar droom en realiteit zijn doorgaans niet gelijk.
Nochtans is het zo, maar inderdaad niet voor de volle 100 procent. Er zijn ook nog mensen die gewoon secuur moeten zijn, hun werk heel punctueel moeten uitoefenen. Een boekhouder moet een boekhouder zijn, een informaticus moet goede back-ups nemen. Daar draait het niet om creativiteit, maar om professionaliteit. Maar zelfs van deze mensen vragen we reflectie: hoe kan het beter, eenvoudiger, met minder inspanning? Dat is ondernemingszin. Dus ja, we proberen toch wel veel waar te maken van wat je opnoemt. Ook op het gebied van de balans tussen werk en privé.
We hebben een dynamisch en hectisch imago en daar komt een bepaald soort mensen op af. Ik vind dat je daar ook niet moet tegenin gaan. Iedereen moet voor zichzelf uitmaken of hij een deel van zijn leven hier wil doorbrengen. Deze sector is niet voor iedereen de gedroomde omgeving in elke fase van zijn of haar leven.

IBM is een groot bedrijf. Dat betekent dat een werknemer zich desgewenst kan verstoppen. Is dat een zwakte?
Verstoppen lijkt me een sterke uitdrukking. We hebben een performancesysteem en zoals elke interactie met mensen is ook de perfectie niet bereikt. Globaal vinden we dat het systeem goed werkt.

Hoe anders is de IBM’er van nu in vergelijking met die van 15 jaar geleden?
Wij zijn nu een globaal bedrijf. Onze ondersteuningsdiensten worden zoveel mogelijk op wereldschaal georganiseerd en kunnen zowel voor IBM als voor klanten werken. Dat was 15 jaar geleden niet zo. IBM is vandaag een bedrijf van hardware, software en dienstverlening. Onze portfolio is op 15 jaar meer dan verdubbeld, en hiermee doe ik eigenlijk nog onrecht aan onze business.

Doet de overheid genoeg om ICT, in het algemeen, te promoten bij jongeren?
Ik vel hier geen oordeel. Ik stel alleen vast dat als je welvaart wil creëren, informatica een van de domeinen is waar in je moet investeren. Net zoals in het onderwijs. Je kan geen topsectoren hebben zonder topmensen. Maar informatica stopt ook niet aan de grenzen. Dus misschien moeten we het veel breder bekijken: op Europees vlak of nog groter. ‘Lisbon EU’ is actueel.