3 juni 2015 12:01

VS leggen NSA-spionage aan banden

De Verenigde Staten een nieuwe wet gestemd die de carte blanche van spionagedienst NSA intrekt. Hoeveel er in de praktijk verandert valt af te wachten.

Freedom vertaalt bij ons als ‘vrijheid’, maar in de VS heeft het woord klaarblijkelijk een iets ruimere betekenis. Daardoor is het mogelijk om een wet die in essentie regelt in welke mate de National Security Agency z’n eigen burgers en mensen uit het buitenland mag bespioneren de Freedom Act te noemen, en dat met een gladgestreken gezicht.

Patriot

De Freedom Act vervang de al even ironisch genaamde Patriot Act, die na de aanslagen in 2001 de Amerikaanse staatsveiligheid een virtuele carte blanche gaf. De nieuwe wetgeving werd aangenomen met een ruime meerderheid, en ze is in alle opzichten een verbetering van de regelgeving die Bush Jr. door Senaat en Congres joeg. De wet schroeft in essentie alle hallucinante bepaling van de Patriot act terug. Het resultaat is een wetgeving die op z’n minst officieel erg aanleunt bij wat we in Europa gewoon zijn.

Zo moeten alle federale overheidsdiensten van zodra de Freedom Act in gaat toestemming vragen aan een rechter alvorens ze telefoongegevens kunnen inkijken. Die toestemming wordt geval per geval gegeven, wat de massasurveillance aan banden moet leggen. Ook het en masse verzamelen van surfgegevens is vanaf binnenkort niet meer mogelijk. Microsoft en Google reageren alvast positief op de vernieuwde wetgeving.

Kritiek

Toch is niet iedereen even gelukkig. Kritische stemmen merken op dat er in de praktijk niet zo veel verandert. De NSA mag geen databergen meer verzamelen, maar providers mogen dat wel. Dezelfde gegevens worden dus bijgehouden, al verandert de locatie er van. Mits toestemming van een rechter kan de NSA vervolgens aan dezelfde gegevens. Ook onder de Patriot act was er technisch gezien toestemming van een rechter nodig voor heel wat gespioneer, maar de verantwoordelijke hoven gaven hun zegen aan de lopende band. Hoe vrij de Amerikanen en de wereld zijn van spionage na deze Freedom Act valt dus af te wachten.

De grootste Belgische hack-onthulling in de nasleep van de Snowden-onthullingen was de hacking van Belgacom-dochterbedrijf Bics. Bics werd echter niet door de NSA gekraakt, maar door het Britse GCHQ. De Britten lijken voorlopig wel achter hun praktijken te staan: het parlement keurde daar vorige maand nog een wet goed die hackers van de inlichtingendienst wettelijk onschendbaar maakt.