Ruimtezeilschip ontplooit zeilen, tekent doodvonnis

Een soap, zo kan je de testmissie van Lightsail best noemen. Op 20 mei vertrok het kleine ruimteschip, gemaakt in opdracht van een VZW en betaald door geïnteresseerden wereldwijd, naar de ruimte voor een testvlucht. De kleine cubesat moest rond de aarde zweven en zijn zeil ontplooien, terwijl een controleteam op de grond duchtig nota’s zou bijhouden. Het doel: eventuele plooien gladstrijken voor een tweede missie in 2016, tijdens dewelke een nieuw zeilschip effectief rond de aarde zou zeilen.

Tegenslag

Plooien waren er genoeg: Lightsail tolde zachtjes rond door een defecte module, verdween een week van de radar omwille van een softwarebug, en bleef niet lang daarna nog eens enkele dagen stil met dank aan een probleem met het heropladen van de batterijen. Al die tegenslagen zorgden er voor dat het controleteam fulltime brandjes moest blussen, waardoor het ruimtezeil netjes opgeplooid bleef.

Afgelopen nacht stonden sterren en planeten eindelijk op één lijn: Lightsail luisterde terug naar commando’s, passeerde over de betrokken grondstations, én had energie in de batterijen. Het commando om het zeil te ontplooien werd gegeven, genegeerd, nog eens gegeven en de kleine ruimteboot reageerde zowaar.

Snelheidsduivel

Het zeil van 32 vierkante meter is in theorie in staat om het ruimteschip met een volume van amper drie kubieke decimeter voort te stuwen met dank aan zonlicht. Hoewel fotonen, de deeltjes waaruit licht bestaat, geen massa hebben, bezitten ze wel energie en bijgevolg momentum. Dat volstaat om een zacht duwtje te geven tegen het grote zeil. Een hoge versnelling zal een ruimtezeilschip nooit mee kunnen uitpakken, maar omdat de zon altijd schijnt boven de atmosfeer kan een tuig met een ruimtezeil genieten van een permanente versnelling. Dat maakt hogere snelheden mogelijk dan met een klassieke chemische raket te bereiken zijn, mits je geduld uitoefent.

Zelfmoord

Deze Lightsail zal echter niet rondvliegen, bekrachtigd door licht: het ruimtetuig dient enkel als repetitie voor de missie in 2016. Lightsail reisde gratis mee met een Atlas V-raket en werd uitgezet in een baan om de aarde die rondvliegen onmogelijk maakt. Sterker nog: met de ontplooiing van het zeil tekent Lightsail z’n eigen doodvonnis.

De atmosfeer omheen de aarde stopt immers niet plots aan de grens met wat we de ruimte noemen. Lightsail zoeft in een baan om de planeet waar nog enkele luchtmoleculen aanwezig zijn. De wrijving van die lucht in combinatie met het grote oppervlak van het zeil zorgen er voor dat de baan om de aarde van Lightsail steeds kleiner wordt. De kunstmaan is met andere woorden een vurig lot beschoren.

Eer het zo ver is kan je Lightsail van op de grond observeren: het zeil weerkaatst normaal gezien genoeg licht om met het blote oog waarneembaar te zijn. Wanneer de satelliet onze contreien aandoet, zie je hier. In 2016 volgt er een nieuwe lancering van een Lightsail-cubesat, deze keer hopelijk met alle problemen weggewerkt. Bijdragen aan die missie kan via Kickstarter.