Onverklaarbaar ruimte-object wordt mysterieuzer

Niets is interessanter dan een goed ruimtemysterie, met ruimte voor speculatie en zelfs buitenaardse wezens. In oktober van vorig jaar ontdekten planeetjagers een erg vreemd object dat rond een verre ster draait. Ze deden dat met de Kepler-telescoop. Die is gemaakt om dipjes in de helderheid van een ster te meten. Wanneer een planeet tussen een ster en de aarde passeert, ziet Kepler de intensiteit van het licht van die ster lichtjes achteruit gaan. Aan de hand van de sterkte van die dipjes, de frequentie er van en de kleur van het licht komen onderzoekers heel veel te weten over verre planeten: hun formaat, de baan rond hun ster en zelfs de samenstelling van de atmosfeer zijn meetbaar vanop aarde.

Duister mysterie

Wat Kepler rond KIC 8462852 waarneemt is echter geen planeet. Zelfs wanneer grote planeten rond hun ster draaien, dimt het licht nooit fel. Bovendien zit er een regelmaat het afnemen van de helderheid: een planeet passeert immers op vaste tijdstippen eenzelfde punt. Het sterlicht van KIC dimde bij momenten tot 15 en soms zelfs tot 22 procent. Bovendien zit er absoluut geen regelmaat in het fenomeen.

Wetenschappers hebben het raden naar de oorzaak van het fenomeen. Onderzoeker Tabby Boyanian was zelfs niet te beschaamd om de optie ‘buitenaards leven’ in overweging te nemen. Een geavanceerde buitenaardse beschaving zou immers veel energie nodig hebben. Een Dyson Sphere, een theoretische constructie van grote collectors rond een ster, zou aan dergelijke energienoden tegemoet komen en bovendien het artificiële karakter van de waarnemingen verklaren.

Kometen

Uiteraard is ‘buitenaards leven’ de allerlaatste optie die onderzoekers echt in overweging nemen. Even leek het er op dat een uitzonderlijke kometenzwerm verantwoordelijk was voor de dipjes in helderheid.  Een studie, gepubliceerd in het vakblad Astrophysical Journal Letters, wees er op dat waarnemingen met de Spitzer-telescoop niets aantoonden dat wijst op kunstmatige constructies. Denk daarbij aan warmte die machines zouden afgeven. Koude kometen leken de beste theorie, al gaven de onderzoekers achter de studie toe dat verder onderzoek wenselijk was.

In datzelfde vakblad lezen we nu een studie die de kometentheorie wel erg vergezocht maakt. Professor Schaefer dook in de archieven van Harvard op zoek naar oudere waarnemingen van KIC 8462852, dat overigens dringend een betere naam nodig heeft als we er nog veel over moeten schrijven.

(Geen) logische verklaring

De professor kon dankzij foto’s teruggaan tot waarnemingen uit 1890. Hij ontdekte dat de ster zich al sinds dan vreemd gedraagt, en bovendien steeds minder licht uitstraalt. Rekening houdend met de nieuwe bevindingen blijft de komeet-theorie enkel overeind wanneer het gaat om minstens 648.000 gigantische kometen met een doorsnede van minsten 200 km, die allemaal op wel erg vreemde tijdstippen voorbij de ster moesten passeren. Alles kan, maar Schaefer wijst er op dat dergelijke vergezochte verklaringen in de regel niet aan de orde zijn.

Hij heeft zelf geen idee van de werkelijke reden van het gedrag van KIC, maar vermoedt dat zowel het langzaam duisterder worden als de korte maar stevige dipjes in helderheid het gevolg zijn van één fysiek proces. Hij vermoed dat we niet de restanten van een dramatisch proces uit het verleden zien, maar eerder de afdruk van een tot nog toe ongezien fenomeen dat ook nu nog bezig is.

WTF

Of bezig was. Het is interessant om in het achterhoofd te houden dat de WTF-ster (wat staat voor Where is the flux) zich op zo’n 1.480 lichtjaren van ons bevindt. Alles wat we nu zien, is dus 1.480 jaar geleden gebeurd. Wij hopen in ieder geval stiekem op buitenaardse wezens van de sympathieke variatie.