Waarom hedendaagse privacyregels irrelevant worden

Een dienst wil jouw gegevens gebruiken. Dat mag ze, maar enkel wanneer jij je goedkeuring geeft. Daartoe moet je de privacyovereenkomst van de dienst in kwestie lezen, overwegen of je jezelf er in kan vinden en dan al dan niet je toestemming geven. Indien jij die regels volgt besteed je volgens een onderzoek uit 2008 zo’n 244 uur per jaar aan het lezen van privacy-overeenkomsten. Daarmee vul je een fulltime job voor meer dan een maand.

Fantasietjes

In realiteit lees niemand alle overeenkomsten en mag niemand daar van uit gaan. “Enkel in een fantasiewereld lezen en begrijpen gebruikers alle overeenkomsten alvorens ze hun toestemming geven” meent ook het Presidentiële Adviescomité van Wetenschap en Technologie in de VS. Als zelfs de hoogste echelons van de regering haar vragen heeft bij het hedendaagse privacybeleid, dan is het tijd voor een evaluatie.

[related_article id=”158578″]

Die mening is Professos Susan Landau toegedaan. Zij analyseerde het hedendaagse privacysysteem voor Science. Landau erkent het onderscheid in privacybeleid tussen Europa en de VS, maar volgens haar is de regelgeving in beide regio’s op dezelfde principes gestoeld: controle van de gebruiker staat centraal. Kennisgeving en toestemming vormen de essentie van het huidige systeem: de gebruiker wordt geïnformeerd over wat er met z’n gegevens staat de gebeuren, waarna hij zijn toestemming moet geven.

Waardeloos

Dat systeem heeft een lange tijd goed gewerkt maar is vandaag min of meer waardeloos. Dezer dagen is er heel wat te doen omtrent de nieuwe privacyregelgeving van Facebook, maar heb jij ze gelezen? En zelfs al heb je ze doorgenomen, dan nog heb je bitter weinig keuze: aanvaarden is een vereiste voor het gebruiken van een dienst, en de regelgeving komt al te vaak in één totaalpakket dat je kan nemen of laten.

In de praktijk zit het zwaartepunt van de privacyregelgeving bij de eindgebruiker, die zodanig overweldigd wordt door overeenkomsten dat hij of zij in de praktijk alles zal aanvaarden. Dat zwaartepunt moet dus verschuiven, vindt Landau.

Nieuwe regels

Onze data zit op servers over de hele wereld, daar kunnen we van uit gaan. Een doordachte regelgeving die zich toespitst op het gebruik daarvan zou veel beter werken. Nieuwe technologie is nodig, waarbij wordt gefocust op wie toegang krijgt tot gegevens. En fijnere regels van bovenaf over wat is toegestaan moeten de nietszeggende opgelegde overeenkomsten aanvullen.

Landau biedt niet direct een oplossing, maar het blootleggen van het probleem is een stap in de goede richting. De realiteit is dat bedrijven als Facebook zich verschuilen achter hun privacybeleid, maar de realiteit is eveneens dat een decennium geleden al werd vastgesteld dat zowat iedereen toestemming geeft voor alles wanneer die toestemming vereist is om een dienst of product te gebruiken.

Rol voor Europa

Vandaag zien we dat onder andere Facebook weggeraakt met regels waarin vrijwel niemand zich kan vinden. De dienst is terzelfdertijd een belangrijk onderdeel geworden van het dagelijks leven van veel mensen. Omdat de toestemming zo gratuit gegeven wordt zijn nationale en vooral Europese regels zowat het enige dat een bedrijf tegenhoudt om je gegevens zomaar in het rond te strooien. Die overkoepelende regels moeten specifieker, zodat het deficit van de huidige overeenkomsten wordt opgevangen.