België herziet regels voor thuisbatterijen om Iberisch stroomfiasco te voorkomen
Concreet gaat het om een herziening van het technisch voorschrift van Synergrid (C10/11). Dat voorschrift is wettelijk bindend voor decentrale productie-eenheden op het Belgische stroomnet, van PV-installaties tot windturbines en dus ook thuisbatterijen. Nieuw daarin zijn de eisen voor de integratie van Automatic Voltage Control via Q(U).
Wat verandert er voor je installatie?
Q(U) zorgt ervoor dat installaties die stroom leveren aan het net, die niet overbelasten. Daarvoor worden ze uitgeschakeld als de spanning te hoog dreigt te worden en leveren ze juist stroom aan het net als de spanning te laag zou worden. Nieuw zijn die eisen niet, maar tot nu toe bestonden ze alleen voor grote installaties, niet voor kleine (thuis)installaties op laagspanning.
Tegelijk worden de netontkoppelparameters waar Q(U) herzien; dat zijn dus de waarden van de spanning en frequentie waarop een installatie zich van het net loskoppelt. Die ontkoppelfeature zit vaak in de omvormer van je PV-installatie ingebouwd. Dreigt de spanning te hoog te worden, dan wordt je PV-installatie op deze manier dus de facto uitgeschakeld.
Iberisch fiasco voorkomen
Synergrid hoopt dat met de nieuwe eisen een situatie die zich op het Iberische schiereiland heeft voorgedaan, voorkomen wordt. Het stroomnet van Spanje en delen van Portugal kwam op 28 april 2025 onder een veel te hoge spanning te staan, waardoor een algehele stroomonderbreking ontstond. De stroomonderbreking trof 50 miljoen mensen.
Eén van de oorzaken, zegt Synergrid, is dat er op het Iberische Schiereiland nog te weinig van spannings- en reactief vermogenscontrole gebruikgemaakt werd. De nieuwe Belgische regels maken die controle wél mogelijk en moeten overspanning dus voorkomen. Zeker nu er steeds meer zonne-energie wordt opgewekt en (plug-in-)thuisbatterijen in opkomst zijn, ontstaat het risico op overspanning. In dat geval zou, net als op het Iberische Schiereiland, het Belgische net plat kunnen komen te liggen.
Goed nieuws voor installateurs
Naast strengere eisen, heeft Synergrid ook goed nieuws voor installateurs. Synergrid komt namelijk met hogere grenswaarden voor wat je als een ‘kleine installatie’ mag beschouwen. Zo’n kleine installatie, of dat nu om thuisbatterijen of PV-installaties gaat, mag dan via de vereenvoudigde procedure aangemeld worden bij onder meer Fluvius.
Voor sommige installaties heb je verder nog een losse netontkoppelrelais nodig. Dat blijft zo, maar ook hiervoor geldt straks een hoger vermogen waarboven dit vereist is.
Let wel, dat zijn voornemens van de koepelorganisatie van netbeheerders. Dat betekent dus niet dat de eisen al vastgezet zijn. Marktpartijen kunnen nog tot 1 december reageren op de voornemens, waarna de definitieve nieuwe technische voorschriften worden vastgelegd.
