ZDNet sprak met experts over de droneregelgeving om uit te vissen wat er nu precies mag, welke wetten nog meespelen vooral: wat je riskeert wanneer je de regels aan je laars lapt.

Je kocht vorig jaar een drone die meer dan één kilogram weegt en je wil er vandaag nog mee vliegen? Dat wordt lastig, met die nieuwe dronewetgeving. In principe mocht je voor de nieuwe regels enkel boven terreinen vliegen voorzien voor modelbouwvliegtuigjes, iets waar menig dronebezitter in afwachting van nieuwe wetgeving niet echt rekening mee hield. De wet vandaag laat je toe om legaal buiten de terreinen van de modelvliegtuigclub te vliegen, maar ze zijn aanzienlijk restrictiever dan hobbyisten hoopten. Tijd om eens uit te vissen wat er nu wel en niet mag en welke sancties je kan verwachten als je de regels aan je laars lapt.

Klassen en beperkingen

We riepen de hulp in van advocaat-vennoot Geert Somers van Time.lex voor een beetje broodnodige verduidelijking. Hij specialiseert zich in IT en privacy en is als geen ander op de hoogte. “De droneregelgeving regelt het gebruik van de onbemande vliegtuigjes door ze op te delen in 3 klassen naar gelang het vermeende risico van de vlucht: verhoogd, matig of laag risico”, aldus Somers. “Voor elk van deze klassen gelden verplichtingen en beperkingen.”

We keken eerder al naar de precieze inhoud van de nieuwe Belgische droneregelgeving en deelden ook onze ongezouten mening over de wettekst. Wat je wel en niet mag doen met jouw drone ontdek je hier.

Wat met privacy?

Eén van de meest besproken aspecten bij het besturen van een drone is de privacy. De toestellen zijn in de regel uitgerust met een camera, en daarmee kan de bestuurder plots menig achtertuin binnenkijken, of hij nu wil of niet. Ex-minister Gallant beperkt zich in het KB tot een verwijzing naar de privacyregels en verplichte lesuren inzake privacyreglementering voor aspirant-dronepiloten. De wet persoonsgegevens bespraken we eerder al op deze website in het kader van je rechten op het internet, en in het geval van drones is de tekst niet veel duidelijker.

shutterstock_382416820

De privacywet is notoir vatbaar voor interpretatie, en dat maakt het voor de dronepiloot niet  bepaald eenvoudig. “Trouwens, niet alleen de wet op persoonsgegevens en andere bepalingen rond privacy zijn van toepassing op dronepiloten”, weet Somers. “Ook bijvoorbeeld artikel 544 van het burgerlijk wetboek inzake burenhinder of de grondwettelijke onschendbaarheid van de woning kunnen een rol spelen”, gaat Somers verder.

Wie de dochter van de buren tijdens een zwoele zomermiddag gaat begluren met zijn DJI Phantom, heeft geen excuus.

Subjectiviteit

In de praktijk moet de dronepiloot zich dus aan allerhande privacyregels houden die eerder subjectief zijn. Wat is burenhinder immers? En wanneer schend je iemands privacy? Wie de dochter van de buren tijdens een zwoele zomermiddag gaat begluren met zijn DJI Phantom, heeft geen excuus, maar wat als je een familiefeest in je tuin wil filmen voor eigen gebruik, en de tuin van de buren staat daar mee op?

“Als het tot een rechtszaak komt, dan zal de feitenrechter moeten oordelen”, weet Somers. “In de praktijk is er dus geen duidelijke grens voor wat privacyschending is, en zal de mening van de rechter over het specifieke geval de doorslag geven.” Vind je dat net als ons vaag en Belgisch klinken? Dan heb je de regeling waarschijnlijk goed begrepen.

Geen ontkomen aan

Tijd dus om je landgoed in te trekken, in het midden daarvan je voeten ostentatief te vegen aan de regels, en zonder brevet te vliegen. Je zit immers middenin je privéterrein. “Dat doet er niet toe”, aldus Somers. “De wet is ook van toepassing op privé-eigendom”. Zelfs in het midden van je eigen uitgestrekte veld mag je dus niet hoger dan tien meter vliegen met een drone wanneer je niet voldoet aan de voorwaarden van het koninklijk besluit.

Terug naar school

Een mens moet weten wanneer hij verslagen is: de droneschool lonkt. Tijd om een brevet te halen en opnieuw te proeven van een leven binnen de wet. Bij het ingaan van het KB waren er nog geen erkende opleidingen maar daar is intussen recent verandering in gekomen. Somers: “Officieel erkende droneopleidingen zijn intussen een feit.”

Voor wie al jaren met een drone vliegt, bedachten de makers van het KB aan een overgangsregeling. Camille Morel, stagaire bij Somers, weet meer: “Artikel 102 en 103 van de dronewetgeving bepalen dat iemand mits schriftelijk bewijs van zijn vlieguren ervaring kan inroepen om een brevet te krijgen.” Hoeveel vlieguren je daarvoor nodig hebt, staat nergens vermeld. In de praktijk is het momenteel dus niet mogelijk om legaal met een drone te vliegen die meer is dan een stuk speelgoed.

shutterstock_363476354

Drone versus Boeing

Zonder vergunning met een drone vliegen staat op papier in principe gelijk aan hetzelfde doen met een Boeing.

Met beide middelvingers in de lucht storm je nu naar het dichtstbijzijnde veld om alle regels alsnog aan je laars te lappen. “Wat gaan ze doen”, brul je woedend tegen niemand specifiek. Dat de overheid je dronebrevet kan afpakken, ontdekten we zelf al, maar dat lijkt een overkoombare straf voor wie er toch geen heeft. Wij hoopten stiekem dat de rechterlijke macht machteloos zou staan tegenover de brevetloze dronegebruiker, maar Somers en Morel zetten ons met beide voeten op de grond.

“Omdat het koninklijk besluit over drones verder niets bepaalt, zijn er andere wetten van toepassing. Een drone is een luchtvaarttuig dus zijn de wet van 27 juni 1937 en het koninklijk besluit van 1954 van toepassing.” Zonder vergunning met een drone vliegen staat op papier in principe gelijk aan hetzelfde doen met een Boeing. Somers: “In theorie ben je strafbaar met niet alleen zware geldboetes, maar ook een gevangenisstraf.”

Nieuwe instantie, beperkte middelen

De kans dat alles dode letter blijft, lijkt ons reëel. In dagen van terrorismedreigingen, cipiersstakingen en besparingen lijkt het niet meteen realistisch dat de overheid een zak geld aan een ordehandhavingsdivisie voor drones zal geven. Somers: “Voor de handhaving werd wel een nieuwe instantie in het leven is geroepen: de dienst Inspectie van het DGLV. Een gespecialiseerde dienst is natuurlijk toe te juichen, maar het is maar de vraag met welke middelen zij inbreuken gaan kunnen vaststellen.” Er zijn echter precedenten die aantonen dat een goede naleving niet moeilijk hoeft te zijn.

 

iDronect

“In de VS kan je voor ongeveer vijf dollar je drone registreren bij de FAA”, weet Morel. “Ook heeft de FAA een app ontwikkelt, B4UFLY. Die helpt de dronepiloot de toepasselijke restricties in het voorziene operatiegebied van de drone te respecteren.” Ook in België wordt een poging ondernomen om de regelgeving met een app te ondersteunen. De startup iDronect poogt een soort online administratief centrum voor de dronegebruiker te worden. iDronect zou het zware werk verzetten en de drone-eigenaar voorzien van een online platform, van waaruit hij vluchten kan aanvragen waar nodig, de ruimtelijke beperkingen kan nagaan, een logboek kan bijhouden en meer. Dat maakt de naleving weliswaar eenvoudiger, aan de mogelijkheid om overtreders op te sporen verandert iDronect niets.

(On)duidelijk

Met de regelgeving in voege bestaat er op z’n minst een zekere duidelijkheid. Somers: “Erkende opleidingen komen er aan, veel administratie kan online en de website van de FOD Mobiliteit geeft de klassen duidelijk weer.” Toch zijn er nog een heleboel belangrijke zaken niet geregeld, zodat je als dronebezitter rechtspraak moet afwachten alvorens je zekerheid hebt over de details inzake privacy, sancties en de mogelijkheid om ervaring in te roepen. Somers heeft er vertrouwen in: “De praktijk zal veel uitwijzen. Gezien de populariteit van de drone zullen de aangehaalde vraagstukken beslist op afzienbare tijd hun antwoord kennen. “