Restwarmte datacenters benutten

Duitsland heeft een wetsvoorstel klaarliggen om het hergebruik van restwarmte uit datacenters te verplichten. Datacenters zitten alvast niet op die maatregel te wachten en reageren kritisch.


Datacenters zetten een groot deel van hun energieverbruik direct om in warmte. Wat er vervolgens met die warmte gebeurt is tot dusver aan de datacenters zelf. Veel datacenters geven de ‘warmte’ simpelweg vrij aan de omgeving via koelingsinstallaties aan de buitenrand van de gebouwen. Nu de energiecrisis voortduurt en Europese landen zich steeds bewuster worden van de energieschaarste, werkt Duitsland aan wetgeving om de restwarmte opnieuw in te zetten. Uitbaters van datacenters – onafhankelijk van de vestigingslocatie – moeten daartoe worden verplicht.

Residentieel project ‘Woonville’ moet het schoolvoorbeeld vormen voor de recuperatie van de hitte die serverparken uitstoten. De wijk in Frankfurt wordt tegen 2025 opgeleverd en krijgt restwarmte geleverd van een nabijgelegen datacenter. Volgens de Duitse regering moet dat project per jaar net zoveel CO2 besparen als 200 auto’s met verbrandingsmotoren. Het project met 1.300 wooneenheden moet bewijzen dat er een toekomst is voor hitterecuperatie uit datacenters. Als we naar sceptici luisteren is dat toch vooral schone schijn en is deze vorm van recycling niet overal van toepassing.

Restwarmte terugwinnen niet rendabel

Critici van de plannen schieten op twee belangrijke aspecten van het plan. Enerzijds vragen ze zich af of er wel voldoende partijen zijn die de restwarmte willen afnemen. Energiebedrijven worden immers niet verplicht tot de afname van de warmte. Zelfs als uitbaters van datacentra welwillend tegenover de plannen staan en de technische mogelijkheden hebben, bestaat het risico dat zij hun restwarmte nergens kwijtkunnen.


Kijken we vervolgens naar de hitte die teruggewonnen kan worden, dan blijkt dat onvoldoende om te gebruiken voor de verwarming van huizen. De warme lucht die van datacenters komt is niet heet genoeg om het water dermate te verwarmen dat het CV-installaties in huizen overbodig maakt. Om restwarmte uit datacenters nuttig te maken moeten energiebedrijven warmtepompen aansluiten – die kunnen het water dan op de juiste temperatuur brengen. Dat schrijft Bloomberg.

Vertiv, leverancier van koelingsinstallaties voor datacenters, zegt dat een mogelijke oplossing kan worden gevonden in het ‘vooraf verhitten’ van het water waarmee datacenters gekoeld worden. Tezamen met de hitte geproduceerd in datacenters moet dit voldoende zijn om warmtepompen bij energieleveranciers overbodig te maken. Dat lost nog wel niet het probleem van de afnemers op en daar zou dan ook een taak voor de Duitse overheid liggen.

‘500 terrawattuur energie besparen’

Het verplicht recupereren van restwarmte wordt in eerste instantie nog wel enigszins beperkt. In 2025 moet 30 procent van restwarmte uit datacenters worden hergebruikt. Het plan maakt deel uit van de Duitse energie-efficiëntiewet; hiermee wil de regering tegen 2030 tegen de 500 terrawattuur energie hebben bespaard. Dat komt niet enkel uit de recuperatie van restwarmte, er wordt ook aan andere energiebesparende initiatieven gewerkt.

Dat juist datacenters in de plannen worden meegenomen ligt aan het hoge energieverbruik van die bedrijven en de hoeveelheid energie die bij dataverwerking ‘verloren’ gaat. Jon Summers, Research Lead Data Centers bij onderzoeksinstituut RISE, tekende tijdens een persevent van Vertiv af dat zo’n 99,9 procent van de energie die processoren gebruiken, wordt omgezet in hitte. Slechts 0,1 procent van de energie wordt dus daadwerkelijk gebruikt om de gewenste taken uit te voeren.